Khan hiếm nguồn cung, dòng vốn bị kiểm soát, khiến giá sản phẩm BĐS bị đẩy lên cao, vượt quá khả năng chi trả của nhà đầu tư, người lao động là “điểm nghẽn” lớn nhất hiện nay.
Mặc dù giá các sản phẩm BĐS hiện nay tăng cao, nhưng tốc độ giao dịch trên thị trường đang chậm lại, sức mua suy yếu không chỉ ở thị trường thứ cấp, mà cả trên thị trường sơ cấp. Bên cạnh đó, các nhà đầu tư hiện nay sẽ không đổ tiền mua BĐS để bảo toàn giá trị tài sản, vốn sở hữu, mà thận trọng tìm hiểu hoặc chuyển hướng dòng tiền sang gửi tiết kiệm, giữ vàng, ngoại tệ. Thực tế này đều xuất phát từ việc kiểm soát tín dụng hiện nay, khiến các doanh nghiệp, nhà đầu tư khó xoay sở dòng tiền phát triển dự án.
Thị trường BĐS có vai trò quan trọng giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm các cân đối lớn, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Tốc độ hồi phục của nền kinh tế cũng đang diễn ra mạnh mẽ, nhưng có lĩnh vực đang chững lại, nhất là BĐS. Vậy nên, việc đưa ra các giải pháp khơi thông thị trường BĐS hiện nay là cấp thiết, nhưng phải trên cơ sở quy luật thị trường, quy luật cạnh tranh và linh hoạt.
Ông Cấn Văn Lực nhận định, thị trường BĐS những tháng cuối năm 2022, đầu năm 2023 vẫn còn nhiều dự địa phát triển. Kịch bản nhiều khả năng nhất là mức giá BĐS vẫn giữ nguyên, các chủ đầu tư sẽ gia tăng các chính sách bán hàng để hỗ trợ, cũng như thu hút nhà đầu tư. Cùng với các yếu tố cơ hội như: Quy hoạch được quan tâm, các địa phương phát triển đầu tư hạ tầng làm đột phá chiến lược; đầu tư công được thúc đẩy mạnh; chiến lược phát triển nhà ở giai đoạn từ 2021 – 2030 đặt mục tiêu xây dựng 1 triệu căn nhà ở xã hội…, thị trường BĐS sẽ điều chỉnh và sàng lọc. Cụ thể, từ quý IV/2022, thị trường sẽ phục hồi mạnh các phân khúc: Nhà ở xã hội, BĐS công nghiệp, BĐS du lịch; các sản phẩm BĐS khác có giá trị thật vẫn giữ giá để chờ nguồn cung, nhất là tại hai thị trường Hà Nội, TP Hồ Chí Minh.
Hiệp hội BĐS Việt Nam nhận định các điểm nghẽn quan trọng khác thị trường BĐS đang đối mặt và nếu không sớm được tháo gỡ sẽ khó phát triển bền vững như: Hệ thống pháp luật về thị trường BĐS chưa đồng bộ, sửa đổi không kịp thời (nhất là quy định về căn hộ và khách sạn condotel, văn phòng officetel…) nên công tác quản lý, phát triển khó khăn; nhiều địa phương chưa có quy hoạch tổng thể phát triển khu đô thị mới; thủ tục hành chính liên quan đến đầu tư, xây dựng, đấu thầu đất đai phức tạp; thông tin dữ liệu, chuyển đổi số trong ngành BĐS chậm so với các ngành khác…
Theo Chỉ thị 13/CT-TTg, Thủ tướng Chính phủ đã giao Bộ Xây dựng, Bộ Tài Nguyên và Môi trường phối hợp với các bộ, ngành, địa phương thành lập các tổ công tác hướng dẫn, đôn đốc các địa phương rà soát, xây dựng các giải pháp tháo gỡ các điểm nghẽn thị trường, nhất là bổ sung quy hoạch, bố trí quỹ đất phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân theo đúng quy định pháp luật, thực hiện nghiêm quy định dành quỹ đất 20% trong các dự án nhà ở, khu đô thị và đảm bảo nhu cầu phát triển thị trường BĐS an toàn.
Theo báo cáo của Bộ Xây dựng là nguồn cung nhà ở xã hội, nhà ở công nhân đến nay mới đạt 7,3 triệu/12,5 triệu m2 theo kế hoạch. Cả nước đang tiếp tục triển khai 339 dự án, nhưng tốc độ triển khai khá chậm. Trong khi theo Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, năm 2022, thị trường lao động đã dần phục hồi sau dịch, với nhu cầu tuyển dụng gần 1,3 triệu lao động, nhưng các địa phương vẫn đang xảy ra tình trạng thiếu hụt nhân công. Riêng 2 quý đầu năm 2022 thiếu hụt khoảng 120.000 lao động. Điều này khiến không ít doanh nghiệp ngưng trệ sản xuất, khó đảm bảo các mục tiêu tăng trưởng. Do đó, nếu không sớm quan tâm phát triển nhà ở xã hội sẽ khó giữ chân người lao động.
Hiện có khoảng 30 – 40% doanh nghiệp BĐS đang nợ đọng lẫn nhau, với số tiền khoảng 60.000 tỷ đồng. Trước đây, các doanh nghiệp gia hạn cho nhau 45 ngày, nhưng hiện đã lên tới 90 ngày, làm chậm vòng quay tiền, khiến thị trường đi vào trầm lắng; dẫn tới nguồn cung không thể tăng, nguồn cầu không giảm, kéo thanh khoản thị trường BĐS giảm theo.
Tổng Hợp