Thời gian qua tại một số tỉnh thành phía Nam đã xảy ra tình trạng ách tắc trong giải quyết hồ sơ đất đai khi siết việc kê khai chuyển nhượng bất động sản.
Cơ quan thuế sẽ không thu thuế theo hợp đồng mua bán công chứng nữa mà thuế chuyển nhượng đất sẽ được tính theo bảng giá đất hàng năm, được xây dựng theo giá thị trường. Cơ sở của việc này là theo dự thảo luật đất đai sửa đổi sẽ tiến hành bỏ khung giá đất nhằm xác định giá theo giá thị trường.
Trên thực tế có không ít trường hợp khi người dân thực hiện các giao dịch về chuyển nhượng quyền sử dụng đất hoặc mua bán nhà thì khi ký kết hợp đồng công chứng thường kê khai giá mua bán chuyển nhượng thấp hơn giá thực tế. Lý do cho việc này là nhằm thực hiện nghĩa vụ tài chính với nhà nước ở mức thấp hơn.
Trên thực tế, thời gian qua tại một số tỉnh thành phía Nam đã xảy ra tình trạng ách tắc trong giải quyết hồ sơ đất đai khi siết việc kê khai chuyển nhượng bất động sản. Tổng cục Thuế yêu cầu Cục Thuế địa phương không thực hiện trả lại hồ sơ, không được kéo dài thời hạn giải quyết hồ sơ theo quy định, dù nghi ngờ kê khai giá thấp hơn thực tế.
Với việc bỏ khung giá đất sẽ giúp bảng giá đất được xây dựng sát với giá thị trường và đây chính là căn cứ để tính thuế đất trong thời gian tới. Bởi lâu nay xảy ra tình trạng, khi kê khai nộp thuế, nhiều người lại căn cứ vào bảng giá đất thấp được cơ quan chức năng đưa ra. Trong khi giá mua bán thật cao hơn rất nhiều, gây thất thu cho ngân sách nhà nước.
Trước thực trạng này, thời gian qua, các cơ quan chức năng đã có nhiều giải pháp nhằm chống thất thu thuế trong hoạt động kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản. Trong đó, Bộ Tài chính đề nghị Bộ Công an chỉ đạo cơ quan công an các địa phương, phối hợp với các Cục thuế, điều tra xử nghiêm các hành vi kinh doanh, chuyển nhượng bất động sản có dấu hiệu trốn thuế, nhằm răn đe, ngăn chặn và truy thu thuế cho ngân sách Nhà nước.
Ngoài việc khó xác định một mức giá sao cho sát với thị trường, còn có nhiều các vấn đề phát sinh bởi các tình huống mua bán trên thị trường rất đa dạng, không phải lúc nào cũng là cố tình kê thấp để nộp thuế thấp như cần chuyển nhượng gấp chẳng hạn. Thế nên một số ý kiến cho rằng, việc xác định giá bán phải cao hơn giá ban đầu còn phụ thuộc vào từng trường hợp.
Tuy nhiên có quan ý kiến cho rằng, thời gian qua cơ quan thuế đã “siết” việc kê khai giá khi chuyển nhượng bất động sản. Do đó đề xuất của Bộ Tài nguyên và Môi trường không khác gì so với thực tế đang diễn ra. Tuy nhiên lần này, Bộ Tài nguyên và Môi trường dưới góc độ quản lý nhà nước về đất đai đề xuất đưa quy định không tính thuế đất theo hợp đồng mua bán mà căn cứ vào bảng giá đất thị trường hàng năm trong Luật Đât đai (sửa đổi) sẽ quán triệt tinh thần Nghị quyết 18.
.Song vấn đề đặt ra là giá thị trường là giá thị trường nào? Bởi trong điều kiện hiện nay việc vừa tồn tại các yếu tố chính thức và phi chính thức, tính minh bạch và công khai thông tin cơ sở dữ liệu về đất đai đang rất thấp cho nên giá thị trường nhiều khi là giá ảo do các nhóm lợi ích đẩy lên.
Tổng Hợp