Ngân hàng Nhà nước nhận định mặt bằng lãi suất đã giảm rõ rệt trong năm 2020 và kỳ vọng tiếp tục giảm nhẹ trong quý I/2021, với mức giảm bình quân là 0,05–0,16 điểm% so với cuối năm 2020. Lãi suất tiếp tục giảm năm 2021.
Điểm bất lợi trong năm 2021 là công cụ bơm tiền đồng thông qua việc mua ngoại tệ bị hạn chế. Trong trường hợp thanh khoản thiếu hụt tạm thời, chuyên gia cho rằng nhiều khả năng NHNN sẽ phải nới thời gian đáo hạn trên thị trường OMO (hiện tại là 7 ngày).
Công ty chứng khoán này kỳ vọng tăng trưởng tín dụng tiếp tục đà hồi phục trong năm 2021, với mức tăng 12–14% khi các chỉ báo như IIP, PMI cho thấy hoạt động sản xuất đang dần phục hồi, cũng như mặt bằng lãi suất cho vay đang ở mức thấp trong nhiều năm qua nhờ định hướng chính sách của NHNN. Tín dụng kỳ vọng sẽ hồi phục nhanh trong nửa cuối năm 2021, trong kịch bản vắc-xin được phân phối rộng trên nhiều quốc gia tạo điều kiện cho hoạt động sản xuất hồi phục.
Về lãi suất, tính đến thời điểm hiện tại, mặt bằng lãi suất liên ngân hàng và lợi suất trái phiếu chính phủ đã chạm mức đáy từ trước đến nay, trong khi lãi suất huy động cũng giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 15 năm qua.
“Chúng tôi dự báo mặt bằng lãi suất có thể sẽ chạm đáy vào nửa đầu năm 2021, khi NHNN hạ lãi suất điều hành thêm 1 lần nữa và tăng nhẹ trở lại trong nửa cuối năm 2021 bởi: kênh bơm thanh khoản tiền đồng vào thị trường bị giới hạn do công cụ mua ngoại tệ bị hạn chế và có thể đẩy mặt bằng lãi suất trên thị trường liên ngân hàng tăng; tốc độ tăng trưởng tín dụng trong 6 tháng cuối năm thường sẽ hồi phục nhanh; lộ trình siết tỷ lệ huy động ngắn cho vay trung và dài hạn có hiệu lực vào tháng 10/2021 sẽ đẩy mạnh mức độ cạnh tranh về tiền gửi và làm đảo chiều xu hướng lãi suất tiền gửi đang giảm”, nhóm chuyên gia của KBSV nhấn mạnh.
Công ty Chứng khoán SSI cho rằng lãi suất tiền gửi vẫn giữ ở mức thấp trong nửa đầu 2021 và có thể nhích tăng vào nửa cuối 2021 do đầu ra tín dụng mạnh hơn. SSI ước tính tăng trưởng tín dụng năm 2021 ở mức 13-14%.
Theo nhận định của Công ty Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) trong báo cáo Triển vọng vĩ mô 2021 công bố mới đây, xét về tổng thể, các chính sách tiền tệ nhằm đối phó với dịch Covid-19 của NHNN vẫn ở mức nhẹ hơn so với các nước trong khu vực và chủ yếu sử dụng nguồn lực từ các ngân hàng thương mại (NHTM), do vậy mức tác động đến cung tiền là không nhiều như các quốc gia khác.
“Chúng tôi đánh giá đây là những chính sách tương đối phù hợp với điều kiện kinh tế của NHNN, mang tính chất nới lỏng có kiểm soát nhằm tránh những hệ lụy về sau như nợ xấu và bong bóng giá tài sản như giai đoạn 2009 – 2011”, phía KBSV nêu quan điểm.
Thanh khoản hệ thống năm 2020 duy trì dồi dào, đặc biệt trong 6 tháng cuối năm với mức chênh lệch phần tăng thêm cung tiền M2 và tín dụng luôn duy trì ở mức cao.
Theo KBSV, diễn biến này chủ yếu là do dịch bệnh khiến cầu tín dụng yếu đi rõ rệt do các doanh nghiệp đang gặp nhiều khó khăn, phải thu hẹp hoạt động sản xuất kinh doanh. Cùng với đó, NHNN thực hiện nghiệp vụ mua ngoại tệ bổ sung dự trữ ngoại hối với ước tính đạt 15 tỷ USD, tương đương với bơm ra thị trường gần 350 nghìn tỷ đồng. Thanh khoản dư thừa đã khiến lãi suất liên ngân hàng và suất trái phiếu chính phủ duy trì ở mức thấp trong vòng kể từ tháng 5/2020.
Mặt bằng lãi suất huy động nhờ đó cũng giảm mạnh, với mức giảm 1,5–3 điểm%. Lãi suất cho vay có mức giảm nhẹ hơn, khoảng 0,5–1 điểm%, chủ yếu do yêu cầu giảm từ NHNN nhằm hỗ trợ doanh nghiệp gặp khó khăn sau dịch.
KBSV dự báo năm 2021, nhằm tiếp tục hỗ trợ các doanh nghiệp và hộ gia đình gặp khó khăn, nhiều khả năng NHNN sẽ hạ lãi suất điều hành thêm 1 lần nữa trong nửa đầu năm 2021, khi áp lực giá tiêu dùng vẫn chưa đáng lo ngại.