Thông tin tại họp báo ngày 23/9, Phó Thống đốc NHNN Đào Minh Tú cho biết, quyết định tăng lãi suất của NHNN nhằm kiểm soát lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô, hỗ trợ phục hồi kinh tế, ổn định tỉ giá và thị trường ngoại hối, đảm bảo an toàn hoạt động ngân hàng…
Đây cũng là ưu tiên số một của NHNN trong thời gian tới. Dù tăng lãi suất điều hành, nhưng NHNN sẽ vận động các tổ chức tín dụng cắt giảm chi phí để giữ ổn định mặt bằng lãi suất cho vay, và nghiên cứu giảm lãi suất ở một số lĩnh vực ưu tiên. Tuy nhiên, NHNN không điều hành lãi vay, vì đây là thoả thuận giữa ngân hàng và người vay.
Việc FED và các ngân hàng trung ương khác trên thế giới tăng lãi suất có thể tác động đáng kể đến châu Á. Các nhà hoạch định chính sách trong khu vực cần có chính sách phù hợp với nền kinh tế của mình, đặc biệt tập trung vào việc giúp đỡ những người nghèo và dễ bị tổn thương, theo Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB).
Tính đến ngày 16/9, tăng trưởng tín dụng cho nền kinh tế đạt 10,4% so với cuối năm 2021 và tăng 17,1% so với cùng kỳ năm 2021. Trong đó, tín dụng vẫn tập trung vào sản xuất kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên, góp phần kích hoạt mạnh mẽ các hoạt động, tạo đà phục hồi kinh tế. Phó Thống đốc Đào Minh Tú cho biết, NHNN vẫn kiên định mục tiêu tăng trưởng tín dụng năm nay khoảng 14%, nhưng sẽ điều chỉnh tùy theo diễn biến, tình hình thực tế.
FED tăng lãi suất cơ bản thêm 0,75 điểm phần trăm lên 3-3,25%, mức cao nhất trong gần 15 năm qua nhằm kiềm chế lạm phát đang ở mức cao nhất trong 4 thập kỷ qua. Các quan chức FED dự báo, Mỹ sẽ phải tiếp tục tăng lãi suất cơ bản lên khoảng 4,4% vào cuối năm nay và tăng thêm vào năm tới, lên khoảng 4,6% – mức cao nhất kể từ năm 2007. Bằng cách tăng lãi suất cho vay, FED làm cho việc vay thế chấp hoặc vay mua ô tô hoặc kinh doanh trở nên tốn kém hơn.
Khi đó, người tiêu dùng và doanh nghiệp sẽ đi vay và chi tiêu ít hơn, giúp hạ nhiệt nền kinh tế, làm chậm tốc độ lạm phát. Lãi suất cao hơn của Mỹ thu hút các khoản đầu tư toàn cầu và tăng giá trị của đồng USD. Điều đó giúp ích cho Mỹ, nhưng làm suy yếu các nền kinh tế khác, khiến mọi thứ từ trả nợ đến nhập khẩu trở nên đắt đỏ hơn.
Ông Phạm Chí Quang, Phó Vụ trưởng Chính sách tiền tệ (NHNN) cho hay, những thay đổi nhanh chóng của thị trường tài chính quốc tế gần đây đã tạo áp lực lớn lên công tác điều hành chính sách, đặc biệt là lãi suất và tỷ giá. FED đẩy nhanh lộ trình thắt chặt tiền tệ khiến USD tăng giá, dẫn tới mặt bằng tỉ giá xáo trộn lớn. Ngân hàng trung ương các nước phải tăng lãi suất điều hành để đảm bảo tỉ giá không bị ảnh hưởng quá lớn.
Chuyên gia kinh tế, TS Lê Xuân Nghĩa cho rằng, việc NHNN tăng lãi suất cần thiết trong bối cảnh hiện nay. Việc tăng lãi suất giải quyết 2 vấn đề. Thứ nhất, làm tăng giá tiền VND trước sức ép đồng USD tăng giá trong bối cảnh FED tăng lãi suất. Sức ép tỉ giá hối đoái căng thẳng từ đầu năm tới nay với mức tăng trên 4%. Nếu FED tiếp tục tăng lãi suất, tỉ giá hối đoái có thể tiếp tục tăng. Vì vậy, Việt Nam tăng lãi suất để kìm hãm đà tăng của tỉ giá.
“Nếu không kìm hãm được tỉ giá hối đoái, giá hàng hóa nhập khẩu tăng và làm lạm phát tiếp tục tăng cao. Điều chỉnh lãi suất còn có tác dụng kiểm soát tín dụng, thắt chặt tiền tệ. Trên cơ sở này để ổn định giá trị đồng tiền và chống lạm phát”, ông Nghĩa nói và cho biết, đầu năm 2022, Chính phủ đề ra mục tiêu giảm lãi suất trên cơ sở chương trình phục hồi kinh tế. Doanh nghiệp mong muốn lãi suất tiếp tục hạ để hỗ trợ hoạt động sản xuất kinh doanh.
Tuy nhiên, đó là mong muốn chủ quan của cơ quan chức năng và doanh nghiệp. Trong khi, tác động khách quan từ bên ngoài rất mạnh. Vì vậy, chúng ta cần có biện pháp linh hoạt đối phó. Nếu NHNN không tăng lãi suất điều hành, lãi suất trên thị trường vẫn sẽ tăng. Thực tế, khoảng 2-3 tháng gần đây, lãi suất trên thị trường đã tăng.
Tổng Hợp