Từ khai thác đến tái chế vonfram: Bài toán nâng giá trị tài nguyên chiến lược Việt

Đa dạng hóa nguồn cung nguyên liệu đầu vào cho tái chế

Trong quá trình tổng hợp các kiến nghị của cộng đồng doanh nghiệp để xử lí khó khăn, vướng mắc trong lĩnh vực đất đai, môi trường, địa chất-khoáng sản và nguồn vật liệu, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) chỉ ra một trong năm nhóm nguyên nhân mang tính hệ thống là tư duy quản lý chất thải theo hướng loại bỏ thay vì tuần hoàn. Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng cho biết một số vấn đề liên ngành, trong đó có ký quỹ nhập khẩu phế liệu, cần tiếp tục được theo dõi và xử lý.

Trong bối cảnh đó, đại diện Masan đưa ra góc nhìn từ lĩnh vực vật liệu chiến lược: để ngành công nghiệp tái chế phát triển bền vững, nguồn nguyên liệu đầu vào cần đủ đa dạng và ổn định, đặc biệt với vonfram khi nguồn cung toàn cầu tập trung cao và cạnh tranh nguyên liệu ngày càng lớn.

Theo Masan, phế liệu vonfram phù hợp cho tái chế có thể được nhìn nhận như nguồn nguyên liệu thứ cấp thay vì đơn thuần là chất thải. Khi công nghệ cho phép thu hồi và tái chế thành sản phẩm có giá trị, nguồn vật liệu này có thể quay trở lại chuỗi sản xuất. Đây cũng là xu hướng đang diễn ra tại nhiều nền kinh tế phát triển, nơi phế liệu chứa vật liệu chiến lược ngày càng gắn với bài toán an ninh tài nguyên và chuỗi cung ứng.

Ở góc độ rộng hơn, quan điểm của doanh nghiệp này đặt ra bài toán về nguồn nguyên liệu cho ngành tái chế vật liệu chiến lược. Khi vật liệu có thể được thu hồi và đưa trở lại sản xuất, việc đa dạng hóa nguồn đầu vào không chỉ hỗ trợ hoạt động tái chế mà còn góp phần sử dụng hiệu quả hơn nguồn lực của nền kinh tế, thúc đẩy bảo vệ môi trường, hướng đến mục tiêu tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Năng lực chế biến sâu tạo nền tảng cho một chuỗi giá trị tuần hoàn

Đề xuất của Masan gắn với hướng phát triển doanh nghiệp đã theo đuổi trong nhiều năm qua. Thay vì nhìn khoáng sản chủ yếu dưới góc độ khai thác và xuất khẩu, Masan xác định tài nguyên là đầu vào để phát triển năng lực công nghiệp và công nghệ trong nước. Tại Núi Pháo, doanh nghiệp đã đầu tư vào công nghệ, chế biến sâu quặng đa kim và phát triển các sản phẩm vonfram có giá trị gia tăng cao.

Nền tảng này đang được mở rộng theo hướng đa dạng hóa nguồn nguyên liệu. Bên cạnh quặng khai thác tại Núi Pháo, MSR tiếp nhận thêm tinh quặng từ các đối tác để tận dụng hiệu quả công suất chế biến hiện hữu. Trong quý II/2026, sản lượng vonfram tinh luyện tăng 91% so với cùng kỳ, nhờ sản lượng khai thác cải thiện và nguồn tinh quặng bên ngoài gia tăng sau khi doanh nghiệp nhận giấy phép gia công.

Khả năng chế biến nguyên liệu từ nhiều nguồn mở ra một mô hình tăng trưởng rộng hơn. Bên cạnh tài nguyên nội bộ và tinh quặng từ đối tác, nguồn vật liệu thứ cấp phù hợp cho tái chế có thể trở thành một cấu phần bổ sung trong tương lai. Qua đó, dư địa tạo giá trị của MSR không còn phụ thuộc hoàn toàn vào sản lượng khai thác của riêng một mỏ, đồng thời giúp tận dụng tốt hơn năng lực công nghệ đã được đầu tư trong nhiều năm.

Theo đại diện Masan, Nhà máy chế biến sâu Vonfram Núi Pháo hiện sở hữu công nghệ tiên tiến, hệ thống kiểm soát môi trường đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế và sản phẩm đã có vị thế trên thị trường toàn cầu. Doanh nghiệp cũng định hướng phát triển năng lực tái chế nhằm đa dạng hóa nguồn cung vonfram.

Tinh thần tháo gỡ vướng mắc và khơi thông nguồn lực được Chính phủ đặt ra cũng mở ra câu chuyện rộng hơn về cách nâng cao giá trị tài nguyên. Với ngành khoáng sản, dư địa không chỉ nằm ở khai thác mà còn ở chế biến sâu, tái chế, làm chủ công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong bức tranh đó, tái chế có thể trở thành một mảnh ghép quan trọng để kéo dài vòng đời của tài nguyên. Việc kết nối tài nguyên trong nước, nguyên liệu từ đối tác và nguồn nguyên liệu thứ cấp với năng lực chế biến sâu giúp khẳng định được năng lực phát triển lĩnh vật liệu công nghệ cao và gia tăng vị thế cạnh tranh của Việt Nam trên thị trường vonfram quốc tế.