Nhiều gia đình trẻ, thanh niên lập nghiệp ở thành phố luôn mong muốn được sở hữu một chỗ “chui ra, chui vào” ổn định. Tuy nhiên, mong muốn này ngày càng khó khăn hơn khi giá nhà đất ở thành phố ngày càng tăng cao, nguồn cung nhà ở vừa túi tiền ngày càng khan hiếm.
Trong bối cảnh thị trường nhà ở đang trong giai đoạn khó khăn do các yếu tố tác động của chính sách, quỹ đất cũng như ảnh hưởng của dịch COVID -19 vừa qua, nguồn cung các dự án bất động sản, nhất là phân khúc nhà ở thương mại giá thấp, nhà ở xã hội tại Thành phố Hồ Chí Minh ngày càng ít.
Nguồn cung chào bán trong năm 2020 đạt 17.272 căn, giảm 35% so với năm 2019. Đây là mức thấp nhất trong vòng sáu năm qua và là năm thứ năm liên tiếp thị trường ghi nhận sụt giảm về nguồn cung.
Có 21 dự án được chào bán mới trong năm 2020, trong khi năm 2019 chỉ có 36 dự án được chào bán. Tuy nhiên, về phân khúc, cả năm 2020 thị trường không có sản phẩm bình dân nào được chào bán.
Trong khi đó, phân khúc cao cấp lần đầu tiên chiếm tỷ trọng cao nhất với 76% tổng nguồn cung chào bán. Phân khúc trung cấp chỉ chiếm 17% và hạng sang chiếm 7% với nguồn cung chính đến từ hai dự án tại Thủ Thiêm là The River và The Metropole.
Phân tích về việc giá nhà vẫn tăng “nóng” trong năm 2020, ông Lê Hoàng Châu dẫn chứng, giá căn hộ tại khu vực trung tâm của thành phố, kể cả khu đô thị Thủ Thiêm, tương đương khoảng 5.000-7.000 USD/m2; tại khu vực quận 9, khoảng trên dưới 2.000 USD/m2, tùy theo vị trí và đẳng cấp của dự án.
Tỷ lệ nhà ở thấp tầng rất lớn, có một số khu vực nhà lụp xụp, nhà trên và ven kênh rạch, nhà chung cư cũ. Diện tích nhà ở bình quân đầu người tại Thành phố Hồ Chí Minh thấp hơn diện tích nhà ở bình quân đầu người của cả nước.
Có thể nhận định dư địa phát triển của thị trường bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh còn rất lớn, với tổng nhu cầu nhà ở rất cao trước mắt và cả trong trung hạn, dài hạn.
Theo số liệu của Công ty tư vấn bất động sản CBRE Việt Nam, trong năm 2020, thị trường tiếp tục ghi nhận sự sụt giảm của nguồn cung chào bán do hai nguyên nhân chính. Theo đó, quy trình cấp phép mới và cấp phép sửa đổi các dự án tiếp tục kéo dài dẫn đến việc triển khai dự án chậm.
Theo nghiên cứu của Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh (Horea), trên thực tế thì phân khúc nhà ở cao cấp có thể chiếm đến tỷ lệ khoảng 70%, chiếm thế áp đảo trên thị trường bất động sản năm 2020; phân khúc nhà ở trung cấp chiếm khoảng trên dưới 25% tổng số nhà ở.
Đáng quan ngại là phân khúc nhà ở bình dân chỉ có 163 căn nhà, chiếm 1% trong tổng số nhà ở được huy động vốn năm 2020. Đáng quan ngại là dấu hiệu biểu hiện thừa cung của phân khúc nhà ở cao cấp, do tỷ trọng nhà đầu tư thứ cấp trong phân khúc này chiếm tỷ lệ rất cao, trên dưới 60%.
Điều này làm ảnh hưởng đến việc đảm bảo an sinh xã hội về nhà ở cho đa số người dân có thu nhập trung bình, có thu nhập thấp đô thị, cán bộ công chức, cán bộ lực lượng vũ trang, công nhân lao động và người nhập cư.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Horea, cho biết thị trường bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh năm 2020 về cơ bản vẫn giữ được sự phát triển ổn định, không bị đóng băng, cũng không bị “bong bóng,” nhưng tiếp tục bị thiếu hụt nguồn cung dự án và nguồn cung sản phẩm nhà ở, nhất là rất thiếu nguồn cung sản phẩm nhà ở thương mại có giá vừa túi tiền, nhà ở thương mại giá thấp và nhà ở xã hội.
xu thế phát triển đô thị tại Thành phố Hồ Chí Minh vẫn còn theo kiểu “vết dầu loang” và thấp tầng, chưa đạt được mục tiêu, yêu cầu về đô thị hóa và phát triển đô thị; chưa đảm bảo được nguyên tắc “sử dụng đất tiết kiệm, có hiệu quả, bảo vệ môi trường” (quy định tại Khoản 2 Điều 6 Luật Đất đai);
chưa đạt được yêu cầu đối với phát triển nhà ở “đối với đô thị loại đặc biệt (Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh), loại 1 và loại 2 thì chủ yếu phát triển nhà chung cư” (quy định tại Khoản 4 Điều 14 Luật Nhà ở); chưa hình thành được nhiều đô thị vệ tinh có mật độ dân số tập trung như khu đô thị Phú Mỹ Hưng và cả tại các khu đô thị mới thuộc các tỉnh lân cận Thành phố Hồ Chí Minh.
Thị trường bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh năm 2020 về cơ bản vẫn giữ được sự phát triển ổn định, không bị đóng băng, cũng không bị “bong bóng,” nhưng thiếu hụt nguồn cung dự án và nguồn cung sản phẩm nhà ở, nhất là rất thiếu nguồn cung sản phẩm nhà ở thương mại có giá vừa túi tiền, nhà ở thương mại giá thấp và nhà ở xã hội.
Trong khi đó, phân khúc cao cấp chiếm tỷ lệ rất cao, lên tới hơn 60%. Điều này cho thấy sự lệch pha trong cơ cấu sản phẩm trên thị trường, giảm bớt cơ hội tiếp cận nhà ở của những người có nhu cầu thật.
Với việc nguồn cung các sản phẩm nhà ở đang ở nằm ở “tầm cao” thì cơ hội tìm kiếm các dự án nhà ở phù hợp với khả năng tài chính của nhiều người ngày càng khó khăn hơn, thậm chí là không thể với tới sau nhiều năm nữa.
Có lẽ, khoảng cách tiếp cận các sản phẩm nhà ở giá thấp ngày càng xa hơn khi nhà ở xã hội trở nên khan hiếm trên thị trường.