Ghi nhận sơ bộ từ các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ (số liệu chưa tính Bảo Việt) cho thấy, doanh thu phí bảo hiểm khai thác mới của toàn thị trường tháng 1/2023 qua kênh đại lý giảm 28% so với cùng kỳ, qua kênh ngân hàng (bancassurance) giảm khoảng 30%.
Nếu doanh thu phí bảo hiểm khai thác mới đến từ kênh đại lý tiếp tục suy giảm là điều đã được các doanh nghiệp bảo hiểm lường trước, vì việc tuyển dụng mới chưa có dấu hiệu khả quan thì việc suy giảm tăng trưởng của kênh bancassurance lại có những nguyên nhân khác. Ngoài lý do khách quan là tháng 1 có kỳ nghỉ Tết dài nên doanh thu khai thác mới của tất cả các kênh đều giảm mạnh thì kênh bancassurance còn phải đối mặt với thông tin không tích cực từ những phản hồi của khách hàng về chất lượng bán.
Mới đây, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc đã có ý kiến chỉ đạo Cục Quản lý và giám sát bảo hiểm tăng cường công tác thanh tra, giám sát hoạt động trên thị trường bảo hiểm trước tình trạng nhân viên của một số ngân hàng giới thiệu, chào mời, “ép” khách hàng mua bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm liên kết đầu tư khi tới gửi tiền hoặc vay vốn được phản ánh trên một số phương tiện truyền thông gần đây.
Bộ trưởng yêu cầu Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm đẩy mạnh công tác quản lý, giám sát hoạt động thị trường bảo hiểm; tiến hành thanh tra, kiểm tra các công ty bảo hiểm, bao gồm cả các đại lý bảo hiểm, môi giới bảo hiểm, không để tiếp tục xảy ra tình trạng doanh nghiệp bảo hiểm liên kết với ngân hàng ép buộc khách hàng tới giao dịch phải mua bảo hiểm mới cho vay vốn hay hình thức giới thiệu cho người tới gửi tiền tham gia đầu tư vào các sản phẩm bảo hiểm liên kết trái với quy định pháp luật liên quan.
Bộ trưởng cũng đề nghị Cục Quản lý và giám sát bảo hiểm phối hợp với Cơ quan Thanh tra, giám sát ngân hàng của Ngân hàng Nhà nước tiến hành thanh tra, xử lý nghiêm các tổ chức tín dụng để xảy ra tình trạng nhân viên ép buộc khách hàng mua bảo hiểm…
Những nhiễu loạn đang xảy ra ở kênh bancassurance khi có sự vào cuộc quyết liệt của cơ quan chức năng cũng như cả ngân hàng, công ty bảo hiểm sẽ được sớm xử lý. Tuy nhiên, theo các chuyên gia trong ngành, về ngắn hạn, tăng trưởng doanh thu khai thác mới từ kênh này sẽ gặp khó khăn vì việc bán bị siết lại, với các yêu cầu ngày càng khắt khe hơn, đặc biệt là việc ghi âm, ghi hình khách hàng khi tư vấn qua kênh này không phải khi nào cũng nhận được sự đồng thuận của khách hàng…
Về lâu dài, bảo hiểm khai thác qua ngân hàng được nhìn nhận vẫn là kênh phát triển tốt. Trên thế giới, theo thống kê của tổ chức Imarc, thị trường bancassurance năm 2021 ước tính khoảng 1.270 tỷ USD và dự báo đạt mức 1.800 tỷ USD sau khoảng 9 năm, tức năm 2027. Tại Việt Nam, thống kê cho thấy, hơn 40% số lượng hợp đồng khai thác mới hiện nay đến từ kênh bancassurance, 8 doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ có doanh thu bancassurance trên 1.000 tỷ đồng.
Dù kênh bán bảo hiểm qua ngân hàng vẫn còn nhiều dư địa để tiếp tục phát triển trong tương lai, nhưng vì cả lý do khách quan và chủ quan, kênh này không thể tiếp tục phát triển “nóng” như thời gian qua.
Ngoài việc triển khai rất nhiều hoạt động kiểm soát chặt chẽ quy trình bán hàng và chất lượng bán hàng để đảm bảo khách hàng được tư vấn đầy đủ về sản phẩm bảo hiểm, các công ty bảo hiểm cũng đang thực hiện các cuộc gọi sau bán hàng một cách triệt để nhằm đảm bảo khách hàng hiểu rõ quyền lợi bảo hiểm; bán đúng sản phẩm theo phân khúc khách hàng như khách hàng vay ưu tiên tư vấn sản phẩm bảo vệ, nhóm khách hàng gửi tiết kiệm thì tư vấn các sản phẩm liên kết đầu tư… Đặc biệt là việc thực hiện các hoạt động mua hàng ẩn danh để kiểm tra và đánh giá lại chất lượng của tư vấn viên cũng sẽ được một số doanh nghiệp bảo hiểm thực hiện thường xuyên hơn.
Với rất nhiều giải pháp kiểm soát chất lượng tư vấn, các doanh nghiệp bảo hiểm hy vọng kênh bancassurance sẽ được nhìn nhận như đúng bản chất tích cực mà nó vốn có và sớm tăng trưởng trở lại.
heo phản ánh của khách hàng Nguyễn Hồng Anh (Hà Nội), giữa tháng 10/2021, chị được một nhân viên của TPBank tại Phòng giao dịch Tây Hà Nội gửi tin nhắn thông báo giới thiệu bên ngân hàng có chương trình “tiết kiệm lãi suất tốt” lên tới 8,7%/năm.
Sau đó, chị tới gặp nhân viên của TPBank ký hợp đồng và chuyển 100 triệu đồng. Đến giữa tháng 9/2022, sau khi cân nhắc các khoản tài chính và thấy không thể tiếp tục gửi số tiền 100 triệu đồng như năm trước, chị Hồng Anh mở lại hợp đồng cũ tìm hiểu thì được biết đây là hợp đồng bảo hiểm nhân thọ, khách hàng có thêm quyền lợi gửi tiền đầu tư chứ không phải là sản phẩm tích lũy đầu tư lãi suất 8,7% như nhân viên đã tư vấn lúc đầu.
Không chỉ vụ việc xảy ra tại TPBank và Sun Life Việt Nam. Trước đó, xác nhận với Dân trí, phía Cục Quản lý Giám sát Bảo hiểm (Bộ Tài chính) cũng cho biết cơ quan này đã nhận được các đơn thư gửi đến tố giác việc đại lý bảo hiểm có hành vi lừa đảo, giả mạo để ký hợp đồng bảo hiểm và đề nghị cơ quan có thẩm quyền xác minh, khởi tố hình sự để điều tra, đưa ra truy tố, xét xử cá nhân, tập thể lừa đảo, buộc Ngân hàng TMCP Sài Gòn (SCB) và Công ty TNHH Manulife Việt Nam giải quyết trả lại tiền cho người mua sản phẩm bảo hiểm.
Cục này cũng đã gửi đơn tới Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03 – Bộ Công an) để được xem xét, giải quyết theo quy định pháp luật.
Phản hồi với báo chí, Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm (Bộ Tài chính) cho biết đã nhận được đơn tố cáo của công dân Nguyễn Hồng Anh (ở Hà Nội) phản ánh việc nhân viên Ngân hàng TMCP Tiên Phong (TPBank) là đại lý của Công ty TNHH Bảo hiểm nhân thọ Sun Life Việt Nam có hành vi tư vấn sai lệch, nhằm ký kết hợp đồng bảo hiểm, gây thiệt hại cho người có đơn tố cáo.
Trước đơn của công dân liên quan đến việc giới thiệu, tư vấn mua bảo hiểm của nhân viên TPBank, phía Cục Quản lý Giám sát Bảo hiểm đã gửi đơn tới Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03 – Bộ Công an) để được xem xét, giải quyết theo quy định pháp luật.
Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm cũng thông tin thêm với Dân trí về việc nhận được đơn tố cáo của khách hàng liên quan đến nhiều đơn vị khác nhau. Việc thanh tra, kiểm tra phải theo quy trình của Luật Thanh tra hoặc Luật Tố cáo. Sau khi nhận được đơn tố cáo, Cục sẽ phân loại, gửi đến đơn vị bị phản ánh để giải trình và các cơ quan quản lý có trách nhiệm. “Quy trình rất chặt chẽ và việc công bố kết quả cũng phải đúng theo quy định pháp luật”, phía Cục Quản lý, giám sát bảo hiểm cho hay.
Trao đổi với Dân trí, đại diện TPBank cho biết đã có thông tin về việc Bộ Tài chính chuyển đơn khiếu nại của khách hàng sang Bộ Công an để xem xét giải quyết theo quy định. Phía ngân hàng đã cùng Sun Life Việt Nam phối hợp rà soát lại toàn bộ và thực hiện phản hồi ý kiến của khách hàng.
Với khách hàng Nguyễn Hồng Anh, đại diện TPBank giải thích rằng trong buổi làm việc với Sun Life Việt Nam, chị Hồng Anh có xác nhận về các chữ ký trên biên nhận bàn giao hợp đồng và thư xác nhận yêu cầu bảo hiểm qua ứng dụng điện tử là do khách hàng thực hiện.
Trong thời gian tham gia hợp đồng từ 2021 tới nay, chị được công ty liên hệ xác nhận tham gia sản phẩm, và giải đáp thắc mắc (nếu có) trong thời gian cân nhắc. “TPBank và Sun Life Việt Nam đã thuyết phục khách hàng tiếp tục cung cấp thêm các dữ liệu để làm rõ, giải quyết tới cùng về quá trình ký kết hợp đồng”, đại diện TPBank cho hay.
“TPBank sẽ cùng phối hợp với các cơ quan hữu quan và đối tác để làm sáng tỏ vụ việc”, vị này cho biết thêm.
Trước vụ việc trên, phía Sun Life Việt Nam cũng đã có thư phúc đáp gửi khách hàng Hồng Anh. Đơn vị này cho rằng tại buổi gặp trực tiếp, khách hàng có xác nhận về việc các chữ ký của khách hàng trên biên nhận bàn giao hợp đồng và thư xác nhận yêu cầu bảo hiểm qua ứng dụng điện tử là do chị Hồng Anh thực hiện.
Do đó, Sun Life hiểu rằng chị Hồng Anh đã đọc và đồng ý với nội dung trong các văn bản. “Sun Life Việt Nam đã kiểm tra và hiện chưa có cơ sở để kết luận về đối tượng thực hiện chỉnh sửa ngày ký biên nhận bàn giao hợp đồng và thư xác nhận yêu cầu bảo hiểm qua ứng dụng điện tử”, văn bản nêu rõ.
“Sun Life cũng nhận thấy việc điều chỉnh ngày ký văn bản không làm ảnh hưởng đến nội dung tư vấn về sản phẩm cũng như quyền lợi của khách hàng”, phía Sun Life phản hồi với chị Hồng Anh.
Tổng Hợp
(Đầu Tư Chứng Khoán, Dân Trí)