Như hai mặt của đồng xu, tín dụng khởi sắc cũng đi kèm với rủi ro nợ xấu, đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh diễn biến phức tạp như hiện nay.
Mới đây Ngân hàng Nhà nước đã phải ra văn bản nhắc nhở các ngân hàng thận trọng cấp tín dụng cho các lĩnh vực rủi ro như bất động sản, chứng khoán, dự án BOT, BT giao thông…
Trong tổng số nợ cơ cấu lại 357.000 tỷ đồng hiện nay, khoảng 1/3 là tiềm ẩn nợ xấu, tức hoàn toàn có thể biến thành nợ xấu. Đến cuối năm nay, các ngân hàng bắt buộc phải trích lập dự phòng rủi ro cho phần tín dụng tiềm ẩn nợ xấu theo Thông tư 03 (khoảng 40.000 – 44.000 tỷ đồng). Khoản này sẽ được trừ vào lợi nhuận của các ngân hàng nên các ngân hàng sẽ không còn mức lãi khủng mà tối đa chỉ có thể lãi 15%.
Các ngân hàng có thể hạn chế giải ngân các khoản vay dài hạn và tập trung vào các khoản vay ngắn hạn để đẩy nhanh tốc độ thu hồi nợ. Tình trạng khan hiếm dư địa cho vay cũng có thể dẫn đến sự tăng trưởng tích cực của các sản phẩm bán chéo, đặc biệt là bancassurance, vốn sẽ cải thiện khả năng tiếp cận khoản vay của những người mua bảo hiểm hoặc giúp thúc đẩy thủ tục giải ngân. Nguồn cung cho vay hạn chế cũng có thể khiến lãi suất cho vay cao hơn, điều này đã diễn ra ở một số ngân hàng tư nhân và thậm chí cả ngân hàng quốc doanh, tập trung chủ yếu vào phân khúc khách hàng cá nhân.
Cuối cùng, nhóm nghiên cứu tại VDSC dự báo các ngân hàng tư nhân sẽ duy trì được tăng trưởng tín dụng mạnh mẽ trong quý 2/2021, do đã chạm mức trần tín dụng từ rất lâu trước khi kết thúc quý. Mặc dù bị ảnh hưởng bởi đại dịch, dư nợ tín dụng của các ngân hàng này sẽ được duy trì ở mức trần tín dụng được giao. Thông tin tại buổi họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 5/2021, tăng trưởng tín dụng toàn ngành 5 tháng đạt 4,67%. Trong khi đó, cùng kỳ năm trước, con số này chỉ đạt chưa tới 2%.
Dư nợ cho vay lĩnh vực bất động sản tăng nhỉnh hơn mức tăng chung. Cho đến giữa tháng 5, các khoản cho vay dài hạn tiếp tục dẫn dắt tăng trưởng tín dụng (tăng 4,68% so với mức 4,32% cùng kỳ năm ngoái). Điều này cho thấy, tốc độ tăng trưởng dựa phần lớn vào việc cho vay liên quan đến bất động sản. Mặt khác, bằng sự tăng trưởng mạnh mẽ của các ngân hàng tư nhân trong 5 tháng đầu năm và tốc độ mở rộng tín dụng vừa phải của nền kinh tế, một vài ngân hàng quốc doanh được đã tăng trưởng tín dụng chậm hơn mặt bằng chung của ngành.
Với việc dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp trong khi tín dụng lại có dấu hiệu khởi sắc khiến thị trường một lần nữa dấy lên mối lo ngại về nguy cơ nợ xấu tăng mạnh trong thời gian tới.
Kiên Cương