heo báo cáo của Fiingroup về kết quả hoạt động kinh doanh trong ba quí đầu năm, các ngân hàng có xu hướng tăng đầu tư vào chứng khoán trong bối cảnh tín dụng tăng trưởng chậm, đặc biệt là chứng khoán có mức rủi ro cao hơn nhưng lãi suất cao hơn như trái phiếu doanh nghiệp.
Nhu cầu tín dụng của nền kinh tế từ nửa cuối tháng 11 đến hết tháng 12 ước tính sẽ vào khoảng từ 61.000 tỷ đồng đến 142.000 tỷ đồng. Và với thời điểm nền kinh tế có thể phục hồi mạnh từ cả 2 yếu tố đòn bẩy: Tiếp tục kiểm soát dịch bệnh lẫn sẵn sàng cho mùa sản xuất tiêu dùng Lễ Tết cuối năm, hấp thụ vốn tháng 12 được dự báo sẽ rất tích cực. Do đó, khả năng tăng trưởng tín dụng sẽ chạm mục tiêu của cả năm từ 8 – 9% đang rất khả thi.
Nhiều ngân hàng cho biết đến nửa cuối tháng 11, dư địa tăng trưởng tín dụng của họ được NHNN cấp nới thêm cũng sẽ sắp đầy.
Ở góc độ là nguồn cung cấp vốn thông qua việc mua trái phiếu doanh nghiệp, chính bản thân các ngân hàng cũng đang đối mặt với những quy định mới. Theo đó, Ngân hàng Nhà nước đưa ra dự thảo Thông tư quy định việc tổ chức tín dụng mua, bán trái phiếu doanh nghiệp, trong đó siết lại hoạt động mua trái phiếu doanh nghiệp của các ngân hàng, nên dự kiến tỷ trọng giá trị danh mục trái phiếu doanh nghiệp sẽ khó tăng cao.
Trong bối cảnh đó, nhu cầu vốn trên kênh tín dụng được dự báo phục hồi vào dịp cuối năm. Báo cáo của KBSV cũng cho biết các chỉ số về bán lẻ, sản xuất trong ba tháng qua diễn biến tích cực, cho thấy khả năng hồi phục của nhu cầu vốn trong thời gian sắp tới.
Theo KBSV, các doanh nghiệp đã quay lại kênh tín dụng khi cần huy động vốn trong tháng 11. Tăng trưởng tín dụng đã tăng mạnh từ mức 7,3% trong tháng 10 lên mức 8,4% trong tháng 11. Tăng trưởng tín dụng trong năm nay dự kiến đạt khoảng 10%. Như vậy trong tháng 12, tín dụng ước tính tăng 1,5 điểm phần trăm, tương đương với gần 125.000 tỉ đồng.
“Các doanh nghiệp cần có thời gian để làm quen và chuẩn bị nhằm đáp ứng được các điều kiện mới về phát hành trái phiếu doanh nghiệp và dư địa để các ngân hàng đẩy mạnh cho vay trong tháng 12 vẫn còn tương đối nhiều, hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ sẽ tiếp tục trầm lắng”, KBSV nhận định.
Theo báo cáo do Công ty Cổ phần Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) phát hành, khối lượng trái phiếu doanh nghiệp phát hành trong tháng 11 đã tăng 37,9% so với tháng trước, nhưng vẫn ở mức thấp trong năm và giảm 82,3% so với tháng cao điểm là tháng 8.
Như vậy, hoạt động phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ tiếp tục chịu ảnh hưởng đáng kể sau khi Nghị định 81/2020 (sửa đổi, bổ sung Nghị định 163/2018 của Chính phủ) có hiệu lực từ đầu tháng 9 vừa qua, tạo ra khuôn khổ pháp lý chặt chẽ hơn.
Trong tháng 11, nhóm ngân hàng và bất động sản tiếp tục là hai tổ chức phát hành lớn nhất thị trường và chiếm tới hơn 66,9% tổng giá trị phát hành. Trong đó, nhóm Ngân hàng phát hành thành công đạt hơn 6.000 tỉ đồng, với đóng góp chính từ 2 ngân hàng TPBank và LienVietPostBank.
Còn nhóm ngành Bất động sản ghi nhận giá trị phát hành thành công đạt 4.917 tỉ đồng, chủ yếu đến từ Công ty Cổ phần Bất động sản Hano-Vid (2.400 tỉ đồng) và BCM (2.000 tỉ đồng).
Đáng chú ý trong thời gian gần đây là lãi suất huy động trái phiếu vẫn ở mức cao, dao động trong khoảng 6,5-13%. Nhóm huy động với lãi suất thấp chủ yếu vẫn là các ngân hàng, nhưng bất động sản thì tiếp tục duy trì mức lãi suất cao. Cụ thể như trường hợp của Công ty IDJ đưa ra mức lãi suất 13% cho kỳ hạn 3 năm.
Tương tự, Công ty chứng khoán Bảo Việt nhận định, các ngân hàng bắt đầu có động thái giảm lãi suất huy động cũng như đẩy mạnh tăng trưởng tín dụng, thúc đẩy cho vay các doanh nghiệp vừa và nhỏ trong bối cảnh doanh số bán lẻ hàng hóa và tiêu dùng cho thấy dấu hiệu hồi phục tích cực.
Thống kê tháng 11/2020 cho thấy, CPI tiếp tục giảm 0,01% và là lần giảm đầu tiên kể từ giai đoạn tháng 4, 5 năm nay. Theo đó, lạm phát 11 tháng chỉ tăng 1,468%, mức thấp nhất kể từ tháng 2/2016.
Lạm phát thấp, song hệ thống ngân hàng vẫn dồi dào thanh khoản, khiến lãi suất huy động lẫn cho vay cũng tiếp tục giảm nhẹ trong tháng 11. Mức giảm lãi suất huy động theo thống kê của NHNN cuối tháng 11/2020 bình quân ở mức 0,1 – 0,2%. Lãi suất cho vay cũng giảm về mức thấp 4,5%/năm ở một số lĩnh vực. Lãi vay USD tùy kỳ hạn từ 3 – 6%/năm.
Như vậy, sau rất nhiều năm, lần đầu tiên lãi suất cho vay VND về mức thấp tương đương lãi suất cho vay USD, và tương đương với nhiều quốc gia cùng khu vực. Điều này được cho sẽ tạo điều kiện hỗ trợ vốn cho các doanh nghiệp phục hồi sản xuất kinh doanh.
Các chuyên gia phân tích cũng nhìn nhận rằng thanh khoản vẫn đang dồi dào nhưng nhu cầu vốn đang phục hồi sẽ khiến cho lãi suất huy động từ nay đến cuối năm sẽ đi ngang.