Trước đây, thuê nhà được coi là bước đệm trước khi sở hữu căn hộ riêng. Giờ đây, khi giá nhà tại các đô thị lớn liên tục tăng, áp lực vay ngân hàng kéo dài cả chục năm, nhiều gia đình trẻ bắt đầu cân nhắc: tiếp tục thuê để giữ sự linh hoạt tài chính hay chấp nhận gánh nợ để sở hữu nhà?
Thuê nhà không còn là tạm thời
Cuối tuần, trong căn phòng thuê 40m2 tại phường Tân Phú (TP. HCM), vợ chồng anh Minh Trường (32 tuổi) đang ngồi tính lại chi tiêu hàng tháng. Cả hai làm trong lĩnh vực kinh doanh, tổng thu nhập khoảng 42 triệu đồng/tháng.
“Chúng tôi từng dự định vay ngân hàng mua căn hộ 3,5 tỷ đồng. Khi tính ra tiền trả góp gần 25 triệu đồng/tháng, cộng chi phí sinh hoạt, thấy áp lực quá lớn”, anh Trường nói. Cuối cùng, vợ chồng anh chọn tiếp tục thuê căn hộ với giá 9 triệu đồng/tháng, vừa đảm bảo cuộc sống ổn định, vừa giữ được tài chính linh hoạt.
Câu chuyện này không hiếm. Tại TP. HCM, Hà Nội, ngày càng nhiều người trẻ đặt câu hỏi: liệu thuê nhà còn là giải pháp tạm thời? Truyền thống “có nhà mới an cư” vẫn tồn tại, nhưng thực tế thị trường đang đảo chiều.
Các căn hộ dưới 3 tỷ đồng gần như biến mất. Dự án mới có giá 60 – 80 triệu đồng/m2, thậm chí hơn 100 triệu đồng/m2 ở trung tâm. Với căn hộ 70m2 giá 4 – 5 tỷ đồng, người mua thường phải vay 60 – 70% giá trị. Lãi suất thả nổi 11% – 12%/năm khiến khoản trả góp chiếm phần lớn thu nhập.
Chị Minh Hương, 29 tuổi, nhân viên văn phòng tại TP. HCM, chia sẻ: “Tôi từng đặt mục tiêu mua nhà trước 35 tuổi, nhưng sau vài năm đi làm, thấy áp lực quá lớn. Tôi chọn thuê căn 45m2 với giá 10 triệu/tháng, vừa linh hoạt vừa có tiền để đầu tư hoặc tiết kiệm”.
Với người lao động phổ thông, giấc mơ sở hữu nhà càng xa. Anh Trần Văn Bảo, công nhân khu công nghiệp, thuê phòng trọ 20m2 với giá 2 triệu/tháng. “Thu nhập vợ chồng khoảng 18 triệu đồng. Nếu mua nhà, không biết bao giờ trả xong”, anh chia sẻ. Nhiều gia đình sống ở trọ quanh các khu công nghiệp hàng chục năm, biến thuê nhà thành lựa chọn lâu dài.
Khoảng cách giữa giá nhà và thu nhập
Chuyên gia bất động sản Phạm Hùng dẫn chứng: tỷ lệ giá nhà so với thu nhập ở nhiều thành phố lớn trên thế giới khoảng 5 – 7 lần. Tại các đô thị lớn Việt Nam, con số này có thể lên tới 15 – 20 lần.
Trong bối cảnh đó, việc thuê dài hạn của một bộ phận người trẻ là phản ứng hợp lý. Các chuyên gia tài chính khuyến nghị chi phí nhà ở chỉ nên chiếm 30% – 40% thu nhập hộ gia đình, nhưng với giá nhà hiện nay, nếu vay ngân hàng, con số này thường vượt xa.
Mua hay thuê nhà không chỉ là bài toán sở hữu tài sản, mà còn liên quan trực tiếp tới sức khỏe tài chính. Nhiều người vay gần như toàn bộ giá trị căn hộ, phải trả nợ 20 – 30 năm. Nếu trả góp chiếm quá nửa thu nhập, rủi ro rất lớn khi thu nhập biến động. Trong tình huống này, thuê nhà và dùng phần tiền còn lại để đầu tư hoặc tích lũy là lựa chọn hợp lý hơn.
Thuê nhà mang lại cảm giác tự do mà nhiều người trẻ ưu tiên. Chị Thùy Linh, 26 tuổi, cho biết thuê một studio 9 – 10 triệu/tháng vẫn nằm trong khả năng chi trả và phù hợp nhu cầu hiện tại. “Không thích chỗ này, mình có thể chuyển sang khu khác trải nghiệm môi trường sống, văn hóa, ẩm thực”, chị nói.
Chị Lan Anh (28 tuổi) cho biết chi phí thuê chỉ chiếm 10% – 15% thu nhập hàng tháng, giúp chị chủ động dành phần còn lại cho học tập, trải nghiệm và phát triển bản thân. Điều quan trọng không phải là sở hữu nhà, mà là có nơi ở ổn định mà không bị áp lực tài chính.
Một phép tính thực tế: với khoảng 15 triệu đồng/tháng, ở các đô thị lớn vẫn có nhiều lựa chọn thuê nhà đẹp cho gia đình bốn người. Một năm tiền thuê khoảng 180 triệu đồng; trong 20 năm tổng chi phí 3,6 tỷ đồng. Nếu gửi ngân hàng với lãi suất 6%/năm, phần lãi thu về có thể bù chi phí thuê.
Ngược lại, mua căn hộ 5 – 6 tỷ đồng thường phải vay thêm 2 tỷ đồng, trả trong 20 năm với lãi suất 12%/năm. Khoản trả ngân hàng khoảng 28 triệu đồng/tháng, chưa kể chi phí sinh hoạt, học hành, y tế – áp lực rất lớn.
Nhiều người chọn thuê dài hạn để ưu tiên trải nghiệm, học tập, du lịch, phát triển kỹ năng, mở rộng mối quan hệ. Thuê giúp dễ dàng thay đổi nơi ở theo công việc, thu nhập, nhu cầu sống, thay vì bị “neo” vào một địa điểm cố định.
Đối với doanh nghiệp, nhóm người thuê tăng tạo ra thị trường mới. Mô hình căn hộ cho thuê dự kiến phát triển mạnh ở các đô thị lớn, khi giá nhà cao và nhu cầu di chuyển của người lao động tăng.
Bà Lê Thu Hà, Phó giám đốc doanh nghiệp bất động sản tại TP. HCM, nhận định: “Trong dài hạn, thị trường cho thuê sẽ là phần quan trọng trong hệ sinh thái nhà ở. Hiện còn nhiều tiềm năng, vì nhiều chủ đầu tư vẫn tập trung bán sản phẩm”.
Sự thay đổi lựa chọn của người trẻ và lao động phản ánh thực tế: khái niệm an cư được hiểu rộng hơn. Ổn định không đồng nghĩa sở hữu nhà. Người trẻ ưu tiên cân bằng tài chính, công việc và chất lượng sống. Sở hữu nhà vẫn là mục tiêu, nhưng với tốc độ tăng giá hiện nay, cần nhiều thời gian hơn.
Trong thị trường biến động, thuê nhà không chỉ là bước đệm mà với một bộ phận dân đô thị, dần trở thành lựa chọn thực tế và chiến lược tài chính dài hạn, giúp họ sống chủ động, giảm áp lực nợ nần và duy trì chất lượng cuộc sống.
Theo Vietnamfinance