Nhiều chuyên gia đề nghị nên hoãn việc mở rộng thu thuế người cho thuê căn hộ, nhất là khi tác động của dịch COVID-19 vẫn còn kéo dài.
Sau khi TPHCM thí điểm đánh thuế cho thuê tài sản đối với nhà chung cư nhiều chuyên gia đã có ý kiến kiến nghị, tranh luận trái chiều. Nhiều ý kiến cho rằng, thu thuế cho thuê nhà, mặt bằng… trong điều kiện kinh tế bị tác động nghiêm trọng bởi dịch COVID-19, khách hàng trả nhà, mặt bằng khắp nơi, Chính phủ đang phải miễn thuế, hỗ trợ người dân vượt qua khó khăn đã hợp lý chưa? Mức chịu thuế 100 triệu đồng/năm có phải là tận thu?…
Ngày 18/6/2021, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 40 về thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân và quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cho thuê tài sản. Sau nhiều ý kiến kiến nghị gửi lên Bộ Tài chính, Chính phủ về tính hợp lý của ngưỡng chịu thuế, thời gian triển khai thu…, Bộ trưởng Bộ Tài chính đã cho hoãn thực hiện Thông tư 40 đến năm 2022.
Về thời điểm cho thuê và tác động của thu thuế cho thuê nhà chung cư đến người nộp thuế, trong lúc dịch COVID-19 đã làm kiệt sức bộ phận lớn DN, hộ kinh doanh, người dân mới gượng dậy được chút ít thì Nhà nước nên hoãn việc thực hiện thu thuế cho thuê căn hộ này. Ngay lúc này mà thu thuế nữa sẽ thêm gánh nặng cho người dân. Hiện nay, chỉ nên hoàn thiện khung pháp lý về thu thuế, đưa những hộ này vào diện quản lý, để tiến tới họ tự kê khai và nộp thuế theo quy định.
Theo ông Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam, mọi hoạt động kinh doanh của tổ chức, cá nhân mà mang lại lợi nhuận thì đều phải đóng thuế và việc thu thuế cho thuê căn hộ chung cư là phù hợp. Tuy nhiên, hiệu quả của việc đầu tư căn hộ cho thuê đã kém hấp dẫn, giờ cộng thêm với mức thuế cho thuê căn hộ 10% chắc chắn sẽ ảnh hưởng rất lớn đến lợi nhuận và tâm lý của các nhà đầu tư.
Hệ quả là thị trường bất động sản không khuyến khích được các nhà đầu tư mua căn hộ kinh doanh, làm giảm lực cầu của thị trường. Do đó, có thể tạm hoãn thu thuế một thời gian hoặc áp mức thuế 2-3%/tổng doanh thu, bởi cho thuê căn hộ là kinh doanh nhỏ lẻ, không liên tục, lợi nhuận thấp, không giống với hoạt động kinh doanh chuyên nghiệp của các công ty.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) phân tích, việc quy định cá nhân cho thuê nhà có doanh thu trên 100 triệu đồng/năm phải nộp thuế thu nhập cá nhân 5%, thuế giá trị gia tăng 5% là quá cao. Trước mắt, có thể nâng hạn mức doanh thu cho thuê nhà trên 200 triệu đồng/năm mới phải chịu thuế sẽ hợp lý hơn và tạo điều kiện để khuyến khích phát triển thị trường nhà cho thuê.
Ông Châu dẫn chứng, tại các quận ven TPHCM, một căn hộ trung cấp 2 phòng ngủ rộng 75m2 có giá bán khoảng 3,5-4 tỷ đồng. Nếu chủ hộ chỉ cho thuê với giá khoảng 12-15 triệu đồng/tháng, doanh thu cho thuê nhà 1 năm chỉ khoảng 144-180 triệu đồng. Như vậy, thời gian thu hồi vốn gốc của họ phải mất từ 19 đến 24 năm, trong khi chủ nhà vừa phải bỏ ra lượng vốn lớn vừa phải trả lãi vay mua nhà, vừa phải chịu trách nhiệm bảo trì nhà… Dù người cho thuê vẫn có sở hữu căn nhà, nhưng mức hấp dẫn của thị trường nhà cho thuê bị sụt giảm.
Theo lãnh đạo Cục Thuế TPHCM, với những cá nhân cho thuê chung cư hay nhà cửa, việc quản lý cũng khó hơn. Do đó cơ quan thuế sẽ phải phối hợp với UBND quận, từ đó xuống UBND phường cũng như cơ quan công an để nắm bắt thông tin. Nhiều trường hợp không kê khai cho thuế nhà và nộp thuế, nhiều trường hợp khác có kê khai nhưng giá kê khai cho thuê thấp hơn thực tế.
Để chống thất thu trong việc kê khai 2 giá, cơ quan thuế phải đối chiếu với các hợp đồng cho thuê nhà tương tự trong cùng chung cư, cùng khu vực… rồi trao đổi lại với người cho thuê. Một số trường hợp cá nhân cho thuê nhà mà không kê khai, cơ quan thuế đã yêu cầu lên kê khai bổ sung, truy thu thuế.
Tổng Hợp