Trong bối cảnh cạn room tín dụng, khó đẩy mạnh cho vay ra, còn lãi suất huy động tăng dần, ngân hàng rất khó đẩy tăng lợi nhuận. Vì thế, biện pháp tốt nhất là kiểm soát chi phí hoạt động và tăng thu ngoài lãi.
Báo cáo tài chính của nhiều ngân hàng cho thấy, lãi thuần từ hoạt động dịch vụ tăng mạnh sau 3 quý đầu năm 2022, đóng góp đáng kể cho tổng thu nhập hoạt động, có thể kể đến những cái tên như Techcombank, Sacombank, VIB, VPBank… Tuy nhiên, lợi nhuận các ngân hàng này bắt đầu chậm lại trong quý cuối của năm 2022.
TS. Lê Xuân Nghĩa, chuyên gia tài chính – ngân hàng đưa ra đánh giá, nguyên nhân chính khiến tốc độ tăng trưởng lợi nhuận ngân hàng chậm lại là lãi suất huy động tăng đẩy chi phí huy động vốn cao hơn, khiến biên lãi thuần sụt giảm. Bên cạnh đó, tốc độ tăng lợi nhuận ngân hàng chậm lại do phải tăng trích lập dự phòng rủi ro khi nợ xấu có xu hướng gia tăng. Vì thế, khả năng lợi nhuận ngân hàng trong năm 2023 sẽ khó bứt phá.
Thực tế, trong quý III/2022, lợi nhuận trước thuế từ báo cáo tài chính của 17 ngân hàng niêm yết tăng trưởng 55,7% so với cùng kỳ năm trước, nhưng vẫn thấp hơn 3% so với mức tăng trưởng của quý liền trước chủ yếu do thu nhập ngoài lãi giảm 15,2%. Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) nhận định, ngoài cạn room tín dụng, việc thị trường chứng khoán diễn biến kém khả quan khiến lợi nhuận từ kinh doanh chứng khoán của các ngân hàng gần như bằng không trong quý III/2022, cộng thêm tăng lãi suất huy động tăng quá cao sẽ gây áp lực lớn lên lợi nhuận ngân hàng.
“Trong năm 2023, kinh tế thế giới cũng như Việt Nam đối mặt với nhiều thách thức lớn, một trong số đó là lạm phát cao. Do đó, các ngân hàng trung ương lớn trên giới như Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ còn tăng lãi suất để kiềm chế lạm phát nên áp lực tăng lãi suất trong nước rất lớn. Tuy nhiên, các ngân hàng sẵn sàng tiếp tục hy sinh lợi nhuận để giảm lãi suất, chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp, với nền kinh tế”, Phó thống đốc Ngân hàng Nhà nước Đào Minh Tú nhấn mạnh.
Năm 2022, Vietcombank (mã VCB) đặt mục tiêu lãi trước thuế tăng tối thiểu 12% so với kết quả năm 2021, tương đương 30.675 tỷ đồng. Như vậy, Ngân hàng đã thực hiện được hơn 81% kế hoạch lợi nhuận sau 9 tháng đầu năm 2022, nhưng hiện chưa tiết lộ kết quả cả năm.
Vị trí dẫn đầu hệ thống ngân hàng về lợi nhuận của Vietcombank từng lung lay khi trong quý I/2022, VPBank (mã VPB) bất ngờ báo lãi đột biến 11.146 tỷ đồng (tăng 2,8 lần cùng kỳ năm trước), vượt qua con số 9.950 tỷ đồng của Vietcombank. Thế nhưng, Vietcombank nhanh chóng lấy lại vị trí số 1 trong 2 quý sau đó. Kết thúc 9 tháng đầu năm 2022, lợi nhuận trước thuế của Vietcombank đạt gần 25.000 tỷ đồng, cách khá xa so với 3 ngân hàng đứng sau là Techcombank (mã TCB, 20.800 tỷ đồng), VPBank (19.837 tỷ đồng) và MBBank (mã MBB, 18.192 tỷ đồng). Dự kiến kết thúc quý IV/2022, Vietcombank tiếp tục đứng đầu hệ thống về lợi nhuận, đánh dấu năm thứ 6 liên tiếp giữ “ngôi vương”.
Động lực tăng trưởng lợi nhuận của Vietcombank có sự đóng góp lớn từ hoạt động cho vay, vì là một trong những nhà băng được ưu tiên nới room tăng trưởng tín dụng trong năm 2022 do tham gia tái cơ cấu tổ chức tín dụng yếu kém. Cuối quý III/2022, dư nợ cho vay của Ngân hàng tăng 2,7% so với quý liền trước và tăng 17,6% so với hồi đầu năm, cao hơn mức trung bình toàn ngành (khoảng 11,5%).
Vietcombank cũng là một trong số ít ngân hàng cải thiện được biên lãi ròng (NIM) trong 9 tháng đầu năm 2022 lên mức 3,4% nhờ lợi thế chi phí vốn và đẩy mạnh cho vay bán lẻ. Nợ xấu của Vietcombank ở mức 9.003 tỷ đồng, dù tăng 47% so với cuối năm 2021 nhưng chỉ chiếm 0,8% tổng dư nợ tín dụng của Ngân hàng, thấp thứ 2 trong các ngân hàng niêm yết (sau Techcombank với tỷ lệ nợ xấu ở mức 0,6%). Đáng chú ý, tỷ lệ bao phủ nợ xấu của Vietcombank ở mức 500% – cao nhất hệ thống.
Theo cập nhật mới nhất của ông Nguyễn Thanh Tùng, Phó tổng giám đốc phụ trách Ban điều hành Vietcombank, tính cả năm 2022, Ngân hàng đã vượt chỉ tiêu đề ra.
Tại VietinBank (mã CTG), ông Trần Minh Bình, Chủ tịch Hội đồng quản trị cho hay, đến nay, Ngân hàng đã cơ bản hoàn thành các chỉ tiêu kinh doanh năm 2022. Được biết, Đại hội cổ đông thường niên của VietinBank đã thông qua kế hoạch kinh doanh năm 2022 như: Tổng tài sản tăng 5-10%; nguồn vốn huy động từ tổ chức kinh tế và dân cư tăng 8-10%, có điều chỉnh phù hợp với tốc độ tăng trưởng tín dụng, đảm bảo các tỷ lệ an toàn theo quy định của Ngân hàng Nhà nước; tỷ lệ nợ xấu/dư nợ tín dụng ở mức dưới 1,8%; lợi nhuận trước thuế riêng lẻ tăng 15%… Kết thúc 9 tháng đầu năm 2022, VietinBank đạt 15.800 tỷ đồng lợi nhuận trước, tăng 13,3% so với cùng kỳ năm 2021. NIM tính đến cuối quý III/2022 đạt 2,92% – tiếp tục cải thiện so với cuối quý II/2022; ROE 9 tháng đầu năm 2022 tăng nhẹ so với cùng kỳ, đạt 17%.
Thực tế, không phải chờ đến cuối quý IV, một số ngân hàng đã cán đích lợi nhuận cả năm 2022 từ cuối quý III, một phần do chỉ tiêu lợi nhuận đưa ra cho năm 2022 ở mức vừa phải, phù hợp với tình hình thị trường còn khó khăn.
Đơn cử, LienVietPostBank (mã LPB) đạt hơn 4.800 tỷ đồng lãi trước thuế sau 3 quý đầu năm 2022, tăng 72% so cùng kỳ năm trước; lãi sau thuế đạt hơn 3.842 tỷ đồng. Tại Đại hội đồng cổ đông thường niên 2022, ngân hàng này đã thông qua kế hoạch lãi trước thuế 4.800 tỷ đồng, tăng 32% so năm 2021. Như vậy, LienVietPostBank đã hoàn thành mục tiêu lợi nhuận năm 2022 chỉ trong 9 tháng.
Tương tự, sau 9 tháng đầu năm 2022, Eximbank đạt 3.181 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, tăng 229% so với cùng kỳ năm trước, vượt mức 2.500 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế cả năm 2022 được Đại hội cổ đông thường niên giao phó. Lợi nhuận sau thuế 9 tháng đạt 2.542 tỷ đồng, tăng 228%.
Tổng Hợp
(Đầu Tư Chứng Khoán)