Nếu “bong bóng” bất động sản vỡ, trong trường hợp tài sản của người dân chiếm tỷ trọng cao trong bất động sản thì giá trị ròng của tài sản bị giảm rất nhanh và bất ngờ, có thể gây ra khủng hoảng nếu tài sản được hình thành từ vốn vay.
Việc can thiệp của nhà nước để kiểm soát “bong bóng” bất động sản là hết sức cần thiết, vì sự ổn định của nền kinh tế cũng như thu hẹp sự bất bình đẳng trong việc tiếp cận nhà ở của người dân.
Bên cạnh các chính sách quy hoạch thì việc đánh trực tiếp vào lợi ích kinh tế thông qua các chính sách thuế như siết khu trung tâm, khuyến khích các vùng vệ tinh, các thành phố có quy mô vừa khác cũng là cách hiệu quả để điều tiết “bong bóng” bất động sản.
Nếu giá nhà đất tăng theo lần thì điều đó đồng nghĩa với thu nhập của lao động tại chỗ hay giá nhà thuê phải tăng ở mức độ tương ứng, nhưng chỉ trong một thời gian ngắn nên điều này hoàn toàn là không tưởng. Có những người đầu tư dựa vào đòn bẩy tài chính, trong trường hợp là người cuối cùng “rời tàu” thì hệ lụy không chỉ đến với người đó, mà còn kéo theo bên đã cho vay, không loại trừ là các tổ chức tín dụng.
Chỉ có một khả năng đây là hiện tượng đầu cơ, tạo sóng ảo. Những người tổ chức cuộc chơi sẽ tạo ra những thông tin rất thuận lợi, hoặc giả hoặc có một phần là sự thật như thông tin quy hoạch, dự án trong tương lai rồi sau đó tạo ra một thị trường mua bán ảo, chuyển từ người này sang người khác nhưng chủ thực sự vẫn là vậy. Đã có rất nhiều dự án “bánh vẽ” được dựng lên ở một số tỉnh thành, sau một thời gian ngắn “sốt nóng”, phân lô, mua bán sang tay thì các khu đất trở thành những bãi cỏ hoang.
Trường hợp ở hai thành phố lớn nhất nhì Việt Nam là đặc biệt thì cũng vì có những đặc thù riêng của nó. Ngoài những đặc điểm chung như các thành phố lớn khác trên thế giới như là trung tâm kinh tế, thị trường lao động lớn, thì các kênh tài sản đầu tư ở Việt Nam còn nhiều hạn chế. Xoay đi quẩn lại cũng chỉ có nhà đất và chứng khoán, còn vàng và ngoại tệ mạnh chủ yếu mang yếu tố bảo vệ là chính.
Cần bao nhiêu năm đi làm công ăn lương để có được một căn hộ có diện tích vừa phải để sinh sống ở Hà Nội hay thành phố Hồ Chí Minh? Nếu lấy tiêu chuẩn là một căn hộ 60m2 và giá trung bình là 50 triệu đồng/m2 thì một người có thu nhập 15 triệu đồng/tháng sẽ cần gần 17 năm thu nhập của mình.
Bên cạnh đó, tham nhũng và các dòng tiền không rõ ràng cũng là một yếu tố khiến cho nhu cầu nhà đất ở hai thành phố lớn luôn vượt cung. Chưa kể các chính sách về thuế cũng chưa hạn chế việc đầu cơ, tích lũy tài sản chủ yếu vào nhà đất.