Trong bối cảnh bất ổn toàn cầu gia tăng, các chuyên gia cho rằng không nên kỳ vọng nhiều vào dòng vốn quốc tế mà cần tập trung củng cố nội lực thị trường chứng khoán Việt Nam, nhất là từ nhà đầu tư trong nước.
Thị trường tài chính toàn cầu đối mặt nhiều bất ổn
Thị trường tài chính toàn cầu tiếp tục đối mặt với nhiều biến động trong bối cảnh căng thẳng thương mại leo thang và chính sách từ các nền kinh tế lớn thiếu ổn định. Tại Talkshow Phố Tài chính, các chuyên gia nhận định: đây không phải là thời điểm thuận lợi để kỳ vọng vào sự ổn định hay sự phục hồi mạnh mẽ của dòng vốn quốc tế.

Theo TS. Hồ Quốc Tuấn – Giảng viên cao cấp, Đại học Bristol (Anh), các chính sách bất ổn định sẽ là chủ đề bao trùm thị trường toàn cầu trong năm nay. Mặc dù Mỹ đã tạm hoãn áp thuế trong 90 ngày để đàm phán, nhưng không loại trừ khả năng sẽ có các động thái thuế quan mới trong vài tuần tới.
“Chúng ta đã thấy Trung Quốc bắt đầu giảm giá đồng Nhân dân tệ. Căng thẳng thương mại có thể chuyển sang căng thẳng tiền tệ, từ đó gây áp lực lên tỷ giá và chính sách tiền tệ toàn cầu”, TS. Tuấn nhận định, đồng thời cảnh báo thị trường chứng khoán sẽ phải đối mặt với những rủi ro này trong suốt thời gian tới.
Ông cũng dự báo tăng trưởng toàn cầu sẽ chậm lại. Các tổ chức trước đây kỳ vọng mức tăng trưởng khoảng 3,5%, nhưng hiện con số này giảm còn khoảng 3% hoặc thấp hơn. Khi đó, các quỹ đầu tư buộc phải điều chỉnh danh mục, giảm nắm giữ tài sản rủi ro như cổ phiếu và chuyển hướng sang vàng hoặc tài sản phòng thủ. Những động thái này của các quỹ lớn sẽ tác động mạnh đến thị trường.
Cùng quan điểm, bà Đỗ Minh Trang – Giám đốc Trung tâm Phân tích, Công ty Chứng khoán ACB (ACBS) – cho rằng không thể kỳ vọng vào sự ổn định trong bốn năm nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump, khi các chính sách từ các nước lớn có thể thay đổi nhanh chóng và khó đoán định. Từ thương mại, áp lực có thể lan sang tiền tệ, thậm chí kích hoạt căng thẳng địa chính trị.
Tuy vậy, bà Trang cho rằng phản ứng của thị trường chứng khoán quốc tế và Việt Nam trong những ngày gần đây đang có dấu hiệu ổn định hơn. Tại thị trường trong nước, VN-Index từng giảm từ 1.317 điểm về 1.094 điểm – tương đương gần 17% – sau khi thông tin về thuế quan được công bố. Tuy nhiên, ngay khi Mỹ tuyên bố tạm hoãn áp thuế, thị trường đã quay đầu tăng mạnh trong phiên ngày 10/4, lấy lại sắc xanh.
Bà Trang nhấn mạnh, thị trường chứng khoán Việt Nam đã từng trải qua nhiều đợt điều chỉnh sâu như đầu tháng 3/2020 khi dịch Covid-19 bùng phát, đầu quý II/2022 do Fed đảo chiều chính sách tiền tệ, hay giữa tháng 10/2022 khi khủng hoảng trái phiếu doanh nghiệp diễn ra. So với các giai đoạn đó, mức giảm lần này không quá bất thường, phản ánh đúng tính chất nghiêm trọng và bất định của câu chuyện thuế quan.
TS. Hồ Quốc Tuấn cũng đồng tình rằng phản ứng thị trường không quá đà. “Ngay cả những dự báo bi quan nhất cũng chỉ cho rằng mức thuế với Việt Nam ở khoảng 20%-25%, nhưng thực tế lại cao hơn, khiến thị trường bất ngờ. Tuy nhiên, tâm lý nhà đầu tư đã ổn định hơn sau vài phiên phục hồi. Vấn đề không phải là cú sụt giảm vừa rồi, mà là các diễn biến thuế quan trong tương lai sẽ ra sao”, ông nói.
Không nên kỳ vọng quá mức vào dòng vốn quốc tế
Nhìn về triển vọng trung và dài hạn, TS. Hồ Quốc Tuấn khuyến nghị nhà đầu tư không nên chỉ tập trung vào việc VN-Index sẽ tăng bao nhiêu điểm, mà cần chú trọng hơn đến chiến lược quản lý danh mục. Với những nhà đầu tư ngắn hạn, yếu tố tin tức đóng vai trò chi phối, hiện thông tin đang thay đổi theo từng ngày. Trong khi đó, với những nhà đầu tư dài hạn, việc tích lũy tài sản cần dựa vào đánh giá nền tảng doanh nghiệp và triển vọng phát triển của nền kinh tế.
Về dòng vốn vào thị trường, ông Tuấn cho rằng không nên kỳ vọng quá nhiều vào dòng vốn quốc tế trong thời gian tới, do ba yếu tố chính. Thứ nhất, nhà đầu tư nước ngoài đang đánh giá lại định vị của Việt Nam trong danh mục đầu tư. Thứ hai, Nhật Bản đang nổi lên là điểm đến hấp dẫn, thu hút sự quan tâm của nhiều quỹ đầu tư quốc tế. Do đó, việc họ rút bớt khỏi thị trường Việt Nam không nhất thiết là dấu hiệu tiêu cực, mà đơn thuần là sự dịch chuyển vốn tới nơi có tiềm năng tốt hơn. Thứ ba, bối cảnh toàn cầu hiện nay đòi hỏi sự thận trọng cao trong phân bổ danh mục.
“Tôi cho rằng dòng vốn trong nước vẫn còn nhiều dư địa và có thể trở thành lực đỡ cho thị trường. Tuy nhiên, tâm lý của nhà đầu tư cá nhân thường bị ảnh hưởng khi chứng kiến các giao dịch bán ròng từ khối ngoại. Chúng ta cần thời gian để chứng minh rằng kinh tế Việt Nam vẫn ổn định và luôn có những doanh nghiệp tốt,” ông Tuấn chia sẻ.
Ông cũng cho rằng nếu Việt Nam được nâng hạng, nhà đầu tư nước ngoài sẽ nhìn nhận tích cực hơn và khả năng mua ròng quay trở lại là hoàn toàn có thể xảy ra.
Theo bà Đỗ Minh Trang, nhà đầu tư nước ngoài nhiều khả năng sẽ tiếp tục duy trì trạng thái bán ròng trong nửa đầu quý II/2025. Nguyên nhân đến từ nhu cầu tăng tỷ trọng tiền mặt để ứng phó với rủi ro trong đàm phán thuế, biến động tỷ giá, cũng như nhu cầu tái cơ cấu danh mục đầu tư. Bà Trang lưu ý rằng dù kịch bản nâng hạng có thể xảy ra, nhưng sớm nhất cũng phải đến kỳ đánh giá vào tháng 9/2025, tức còn khoảng 6 tháng nữa.
Đối với dòng vốn nước ngoài, các quỹ ETF sẽ tự động phân bổ một phần vốn vào Việt Nam nếu được nâng hạng, trong khi các quỹ chủ động sẽ thận trọng hơn và phụ thuộc vào diễn biến đàm phán thuế.
Trong nước, khả năng giảm lãi suất tiếp theo là không cao, do sức ép từ tỷ giá gia tăng – đặc biệt khi Trung Quốc liên tục điều chỉnh tỷ giá tham chiếu để hỗ trợ xuất khẩu.
“Tuy nhiên, chúng ta có thể kỳ vọng vào lực cầu từ nhà đầu tư cá nhân trong nước. Sau đợt điều chỉnh vừa qua, định giá của VN-Index đã về vùng hấp dẫn, gần sát đáy định giá trong vòng 5 năm. Tôi tin rằng nhà đầu tư cá nhân sẽ là lực lượng tích cực tham gia vào thị trường, nhất là khi kỳ vọng nâng hạng trở nên rõ ràng hơn. Nếu được nâng hạng, các quỹ ETF có thể tự động phân bổ vào Việt Nam khoảng 300 – 400 triệu USD. Nhưng điều quan trọng là thị trường phải chứng minh được nội lực, từ đó mới có thể thu hút nguồn vốn dài hạn và bền vững,” bà Trang nhấn mạnh.


