Theo dự thảo mới nhất về nghĩa vụ sử dụng đất của chủ đầu tư, cho phép nộp tiền thay vì phải trực tiếp dành 20% quỹ đất trong dự án để xây dựng nhà ở xã hội.
Theo Bộ Xây dựng, một trong những điểm nhấn quan trọng của dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 100/2024 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Nhà ở về phát triển và quản lý nhà ở xã hội và Nghị định số 192/2025 quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Nghị quyết số 201/2025 của Quốc hội thí điểm về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội đó là việc sửa đổi, bổ sung quy định về nghĩa vụ sử dụng đất của chủ đầu tư, cho phép nộp tiền thay vì phải trực tiếp dành 20% quỹ đất trong dự án để xây dựng nhà ở xã hội.
Đây được xem là động thái được kỳ vọng sẽ khắc phục những bất cập đang tồn tại, đồng thời đảm bảo tính minh bạch công bằng và đúng đối tượng trong quá trình triển khai chương trình nhà ở xã hội.
Bên cạnh đó, dự thảo cũng quy định, tiền sử dụng đất của toàn bộ dự án vẫn được xác định theo quy định pháp luật đất đai hiện hành. Khoản nộp bổ sung đối với phần diện tích 20% đất ở được chấp thuận đóng tiền tương đương sẽ được tính bằng 3%/năm tiền sử dụng đất của diện tích này, theo tiến độ hoàn thành hệ thống hạ tầng kỹ thuật của dự án đã được phê duyệt.
Theo Bộ Xây dựng, quy định này sẽ hạn chế tình trạng doanh nghiệp lợi dụng việc nộp tiền thay vì bố trí quỹ đất đồng thời tạo nguồn lực ổn định cho phát triển quỹ nhà ở xã hội. Ngoài ra cách tính toán gắn liền với tiến độ hạ tầng giúp đảm bảo tính công bằng và tránh thất thu cho ngân sách.
Cùng với đó, dự thảo sửa đổi Nghị định 100/2024 còn tập trung làm rõ điều kiện thu nhập đối với người dân khi tham gia mua, thuê mua nhà ở xã hội. Theo đề xuất, mức trần thu nhập để được xét mua, thuê mua nhà ở xã hội sẽ nâng lên 20 triệu đồng/tháng đối với cá nhân; 40 triệu đồng/tháng đối với vợ chồng và 30 triệu đồng/tháng với trường hợp cá nhân độc thân nhưng đang nuôi con dưới tuổi thành niên.
Căn cứ điều kiện, mức thu nhập của từng khu vực trên địa bàn, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quyết định việc điều chỉnh đối với các đối tượng được mua, thuê mua nhà ở xã hội.
Đáng chú ý, đối tượng không có hợp đồng lao động cũng vẫn được tiếp cận nhà ở xã hội nhưng phải có xác nhận từ Công an cấp xã dựa trên cơ sở dữ liệu dân cư. So với quy định hiện hành, mức đề xuất này sát hơn với thực tế thu nhập và sinh hoạt của người dân.
Về lãi suất cho vay mua, thuê mua nhà ở xã hội được quy định là 5,4%/năm, trường hợp cần thiết phải thay đổi mức lãi suất cho vay, các cơ quan liên quan báo cáo, trình Thủ tướng xem xét, quyết định.
Một vấn đề đáng chú ý được Bộ Xây dựng đưa ra xin ý kiến đó là tiêu chí lựa chọn chủ đầu tư xây dựng dự án nhà ở xã hội trong trường hợp có từ 2 nhà đầu tư cùng có đủ năng lực, điều kiện thực hiện. Về việc này, Phó Thủ tướng Chính Phủ cho rằng trong trường hợp này cần tổ chức lựa chọn nhà thầu công khai, minh bạch.
Phó Thủ tướng cũng lưu ý Bộ Xây dựng cần bổ sung chính sách khuyến khích, tạo điều kiện tiếp cận nhà ở xã hội đối với gia đình có nhiều thế hệ sinh sống, gia đình hạt nhân có từ 3 con trở lên.