Bộ Tài chính kiến nghị giảm mức nộp khi chuyển đất nông nghiệp sang đất ở, theo đó người dân chỉ phải nộp 30% phần chênh lệch thay vì toàn bộ 100% như hiện nay.
Bộ Tài chính hiện đang tổ chức lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định về tiền sử dụng đất và tiền thuê đất, nhằm tháo gỡ các vướng mắc phát sinh khi đưa Luật Đất đai vào thực tiễn.
Theo nội dung dự thảo, khi hộ gia đình hoặc cá nhân chuyển mục đích sử dụng từ đất nông nghiệp sang đất ở trong phạm vi hạn mức giao đất ở của địa phương, số tiền sử dụng đất phải nộp chỉ bằng 30% phần chênh lệch giữa tiền sử dụng đất tính theo giá đất ở và giá đất nông nghiệp tại thời điểm được cơ quan có thẩm quyền cho phép chuyển đổi mục đích.
Đối với phần diện tích vượt hạn mức nhưng không quá một lần hạn mức, người sử dụng đất phải nộp 50% mức chênh lệch. Nếu diện tích vượt trên một lần hạn mức giao đất ở, khoản tiền sử dụng đất sẽ được tính bằng 100% phần chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp.
Chính sách ưu đãi này chỉ được áp dụng một lần cho mỗi hộ gia đình, cá nhân đối với một thửa đất. Các lần chuyển mục đích tiếp theo sẽ phải nộp đủ 100% phần chênh lệch theo quy định hiện hành.
Theo quy định của Luật Đất đai 2024, khoản tiền phải nộp khi chuyển từ đất nông nghiệp sang đất ở được xác định bằng chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp. Điều này đồng nghĩa với việc người dân hiện nay đang phải nộp toàn bộ, tức 100% khoản chênh lệch.
Trong thực tế, giá đất nông nghiệp thường rất thấp, trong khi bảng giá đất ở của nhiều địa phương áp dụng từ năm 2025 lại tăng mạnh. Điều này khiến nhiều người dân gặp khó khăn, thậm chí không đủ khả năng chuyển mục đích từ đất nông nghiệp sang đất ở.
Bộ Tài chính đánh giá đây là vấn đề cấp thiết, ảnh hưởng trực tiếp đến an sinh xã hội và nhu cầu về chỗ ở của người dân. Do đó, cần sớm có giải pháp tháo gỡ, thay vì chờ điều chỉnh Luật Đất đai 2024.
Tại cuộc họp giữa các bộ, ngành và 17 địa phương liên quan tới việc sửa đổi quy định về tính tiền sử dụng đất và quỹ phát triển đất (Nghị định 103 và 104) diễn ra vào tháng 8, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh yêu cầu sửa đổi theo hướng công bằng, giảm gánh nặng cho người dân, tránh tạo thêm khó khăn trong quá trình hoàn thiện Luật Đất đai 2024.
Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cho rằng Luật Đất đai 2024 đã thể hiện bước cải cách mạnh mẽ dựa trên thực tiễn và nhu cầu người dân. Tuy nhiên, nếu các nghị định hướng dẫn thiếu rõ ràng, khó hiểu, sẽ dẫn đến khó khăn trong việc triển khai thống nhất tại các địa phương. Vì vậy, ông đề nghị các bộ, ngành tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định để phù hợp với điều kiện và đặc thù từng vùng.