Các chuyên gia cho rằng, vai trò của nhà tư vấn thiết kế quy hoạch rất quan trọng. Bởi, họ chính là những người hiện thực hóa ý tưởng của chủ đầu tư trên bản vẽ và tạo ra giá trị lâu dài cho dự án.
Tại Tọa đàm với chủ đề: “Giải pháp kiến trúc, xây dựng chung cư thời đại 4.0”, các chuyên gia cho rằng, quy hoạch là “xương sống” của một dự án, một khu đô thị, một thành phố.
Theo ông Nguyễn Đỗ Dũng, chuyên gia quy hoạch, Giám đốc điều hành EnCity (Singapore) cho rằng, đối với mỗi dự án, bởi sự quan trọng của bản vẽ quy hoạch mà chủ đầu tư cần sự tham gia của những nhà tư vấn kiến trúc quy hoạch.
Ông Dũng phân tích, khi muốn xây dựng dự án nhà ở, khu đô thị, đầu tiên, chủ đầu tư cần phải có hồ sơ xin được quy hoạch phù hợp. Và công việc các nhà tư vấn kiến trúc quy hoạch lúc này là làm là hồ sơ tư vấn giúp các nhà đầu tư.
Cũng theo vị chuyên gia quy hoạch này, nhà tư vấn kiến trúc quy hoạch sẽ giúp nhà đầu tư hiện thực hóa các ý tưởng về đô thị thông minh, đô thị xanh, đô thị sinh thái trên giấy. Đặc biệt, đó là việc tạo giá trị lâu dài là xây dựng được thương hiệu cho chủ đầu tư.
Tuy nhiên, theo ông Dũng, hiện nay, khoảng cách giữa nhà phát triển và nhà tư vấn khi chưa tìm được điểm chung sẽ tạo ra những sản phẩm không tốt.
Ông Dũng cho rằng, nhà phát triển dự án phải làm được 3 việc: Thứ nhất là định vị được thương hiệu, có mô hình phát triển riêng; thứ hai là xây dựng chiến lược kinh doanh cho từng dự án, cùng 1 dự án phát triển ở Hà Nội sẽ khác với Phú Yên, một nơi để ở, một nơi phát triển du lịch; thứ ba là phải biết triển khai, có đội ngũ triển khai vì để biến hình ảnh thiết kế, bản vẽ đẹp thành hiện thực là rất khó.
Ông Nguyễn Đỗ Dũng.
Trong khi đó, nhà tư vấn quy hoạch cần hiểu pháp lý và thị trường, cần có rất nhiều ý tưởng và hiểu về mô hình vận hành để giải quyết bài toán cho chủ đầu tư và cần có kinh nghiệm triển khai từ thực tiễn. Khi đáp ứng được các yếu tố này, 2 bên đến gặp nhau.
Nhưng ngược lại, hai bên sẽ không thể gặp nhau nếu nhà phát triển dự án không có định vị thương hiệu, không có chiến lược kinh doanh, kỳ vọng ý tưởng kinh doanh sẽ đến từ tư vấn – đây là suy nghĩ hoàn toàn sai lầm vì có nhiều yếu tố nội bộ, phải tìm ra bài toán kinh doanh để làm việc với tư vấn. Và đội ngũ quản lý thiết kế của nhà phát triển đòi làm thay tư vấn, như vậy sẽ rất khó hợp tác.
Còn nhà tư vấn quy hoạch nếu phụ thuộc hoàn toàn vào đề bài của nhà phát triển dự án, cho rằng có thể đưa ra chiến lược kinh doanh cho nhà đầu tư và đặc biệt là chưa có kinh nghiệm triển khai thực tế thì sẽ rất khó cho nhà phát triển hợp tác cùng.
“Một dự á ở bản vẽ có thể rất đẹp, nhưng thực tế sẽ có nhiều biến số. Nếu không hiểu thị trường và không hiểu cách triển khai thực tế như thế nào, nhà tư vấn kiến trúc sẽ không thể tạo ra bản vẽ thành công. Bản quy hoạch tốt không phải là bản quy hoạch đẹp, mà là bản quy hoạch đạt được mục đích. Chúng ta phải hiểu được mục đích của từng dự án là gì thì mới đưa ra được cách giải quyết bài toán”, ông Dũng nhấn mạnh.
Cũng theo vị chuyên gia quy hoạch này, “Với những người coi quy hoạch là bản vẽ kiến trúc mà không hiểu gì về quy hoạch sẽ dẫn đến nhiều hệ lụy. Quy hoạch là chuyên môn, chuyên biệt, người tư vấn quy hoạch hiểu được nhà ở nhưng chưa chắc đã quy hoạch được các khu như sân bay, giao thông. Nếu nhà tư vấn không hiểu sự tương thích của các loại đất, vẽ bản quy hoạch không thiết thực thì sẽ dẫn đến thất bại của khu đô thị. Có thể nói, gặp một nhà tư vấn không am hiểu, chủ đầu tư có thể phá sản.
Chúng ta phải hiểu rằng quy hoạch tạo ra khung của sự phát triển và tính toán từng diện tích đất, diện tích sàn thương mại, căn hộ cho phù hợp. Một bản quy hoạch nhìn có thể đơn giản nhưng phải thấu đáo, dễ triển khai trong thực tế và thuận tiện nhất cho người dùng”.
Đồng quan điểm đó, TS. KTS. Trương Văn Quảng cho rằng, ông đồng tình với những chia sẻ của chuyên gia Nguyễn Đỗ Dũng về thực trạng đô thị của Việt Nam.
TS. KTS. Trương Văn Quảng.
Theo KTS. Quảng, trong quá trình phát triển đô thị Việt Nam vần còn tồn đọng nhiều vấn đề chưa đạt được như mong muốn. Các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, hay như Đà Nẵng… cũng có vấn đề trong công tác quy hoạch mắc phải.
“Chúng ta có cách nhìn, tầm nhìn chưa đủ cho dự án nên bài toán về quy hoạch đô thị còn nhiều bất cập. Trong khi đó, nhu cầu phát triển đô thị ngày càng lớn, nhu cầu về nhà ở cũng rất lớn”, TS. KTS. Quảng nhấn mạnh.
Việc lập quy hoạch chưa đánh giá hết được tác động của kinh tế thị trường, nhiều thứ rất lãng phí vì chưa khai thác trực quan, đô thị chưa có nhiều dấu ấn. Kiến trúc còn nhiều yếu tố từ bên ngoài du nhập vào.
Thực tế cũng cho thấy có không ít các công trình công cộng không có giải pháp thiết kế toàn diện, không ứng dụng công nghệ. Chúng ta vẫn thiếu các công trình ứng dụng công nghệ có thể sánh vai với các quốc gia trên thế giới.
Nguyên Linh