Các dự án bất động sản condotel (căn hộ du lịch), officetel (văn phòng kết hợp lưu trú), biệt thự du lịch vẫn tồn tại, phát triển dù Bộ Công an, Bộ Công thương đã cảnh báo về tính pháp lý của các loại hình này.
Theo báo cáo của Bộ Công an gửi tới Thủ tướng mới đây, việc quản lý, kinh doanh condotel, officetel và biệt thự du lịch dẫn đến nguy cơ mất an ninh, trật tự. Cả nước hiện có khoảng gần 83.000 căn condotel, hơn 28.000 biệt thự du lịch, tập trung chủ yếu ở Hà Nội, TP.HCM, Quy Nhơn, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Kiên Giang, Quảng Ninh… Có khoảng hơn 16.000 officetel, tập trung nhiều ở Hà Nội và TP.HCM.
Việc một số địa phương như Đà Nẵng, Bà Rịa-Vũng Tàu đang rà soát, đề xuất chuyển đổi mục đích sử dụng đất, cấp sổ đỏ cho người mua, dần hợp thức các condotel, biệt thự du lịch thành nhà ở, theo Bộ Công an, đã gây áp lực hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, phát sinh nhiều vấn đề phức tạp về an ninh kinh tế, an ninh trật tự.
“Việc chưa rõ ràng trong cấp sổ đỏ và quyền sở hữu loại hình này ảnh hưởng tới việc thế chấp tài sản vay vốn ngân hàng, nguy cơ mất an toàn hệ thống tín dụng, do hầu hết các dự án condotel đều được chủ đầu tư thế chấp quyền sử dụng đất của dự án vay vốn ngân hàng; trường hợp cấp sổ đỏ cho từng căn hộ sẽ phát sinh việc thế chấp quyền sở hữu tài sản để vay vốn tại các ngân hàng khác nhau”, Bộ Công an cảnh báo và cho rằng trước mắt, không nên phát triển thêm dự án condotel, biệt thự du lịch, không hợp thức các dự án officetel, biệt thự du lịch, thành nhà ở.
Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng (Bộ Công thương) cũng khuyến cáo nếu chuyển đổi mục đích sử dụng từ căn hộ condotel sang căn hộ chung cư, chủ đầu tư chỉ được giao kết hợp đồng mua bán với khách hàng khi đã hoàn thành nghĩa vụ đăng ký với cơ quan có thẩm quyền. Nếu không đủ điều kiện, khách hàng mua căn hộ trong trường hợp này không phải là người tiêu dùng và không thuộc đối tượng áp dụng của luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.
Theo thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh, Bộ Xây dựng không cấm việc chuyển condotel thành nhà ở. Nhưng chủ các dự án có nhu cầu chuyển đổi condotel, biệt thự du lịch sang nhà ở cần được xem xét thận trọng, thực hiện đúng quy định hiện hành của pháp luật. Bộ Xây dựng đang rà soát luật Kinh doanh bất động sản để sửa đổi, bổ sung nhằm khuyến khích phát triển condotel minh bạch.
Việc điều chỉnh từ condotel sang nhà ở không chỉ là điều chỉnh cơ cấu sản phẩm mà còn liên quan đến cả việc điều chỉnh quy hoạch. Condotel là sản phẩm nằm trong khu du lịch nghỉ dưỡng, được xây dựng trên đất có chức năng sản xuất kinh doanh dịch vụ, chứ không có chức năng đất ở. Đất trong khu vực quy hoạch phát triển du lịch nghỉ dưỡng chỉ có quyền sử dụng phổ biến 50 năm, tối đa 70 năm. Bên cạnh đó, khu du lịch mà nhồi nhét khu dân cư sẽ làm giảm giá trị, mức hấp dẫn phát triển du lịch. Chưa kể, nếu điều chỉnh từ condotel thành chung cư sẽ bóp méo quy hoạch.
Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM (HoREA)
Tính đến nay, Văn bản 703 ngày 14.2 của Bộ TN-MT gửi sở TN-MT các tỉnh, TP vẫn là chi tiết nhất về loại hình bất động sản kể trên. Theo đó, trường hợp các dự án có công trình condotel, biệt thự du lịch có đủ điều kiện được chuyển nhượng theo quy định của luật Kinh doanh bất động sản, thì chứng nhận quyền sở hữu công trình xây dựng cho bên nhận chuyển nhượng.
Phó tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý đất đai (Bộ TN-MT) Mai Văn Phấn khẳng định sẽ cấp sổ đỏ cho các dự án có condotel được giao, cho thuê đất đúng theo quy định, xây dựng đúng quy hoạch, thiết kế…
“Về bản chất, quy định pháp luật hiện hành đã có đầy đủ. Các địa phương khó thực hiện vì ngôn ngữ truyền đạt khác nhau. Trong khi luật, nghị định, thông tư hướng dẫn bằng tiếng Việt thì trong xã hội lại sử dụng các từ tiếng Anh (condotel và officetel), nên trách nhiệm của cơ quan nhà nước là phải truyền tải từ nội hàm xã hội sang quy định pháp luật là cái gì”, ông Phấn lý giải.
Tuy nhiên, theo Bộ Công an, thực tế việc đầu tư, xây dựng, quản lý vẫn đang gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước, rủi ro cho người mua, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng an ninh kinh tế, an ninh trật tự. Bộ Công an kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo Bộ Xây dựng nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung luật Kinh doanh bất động sản. Đồng thời, phối hợp với Bộ VH-TT-DL hoàn thiện quy định về quản lý, vận hành các tòa nhà hỗn hợp vừa có chức năng ở vừa có chức năng cho thuê văn phòng, du lịch… Bên cạnh đó, giao Bộ TN-MT nghiên cứu, sửa đổi, bổ sung quy định pháp luật về phân loại đất và cấp sổ đỏ đối với các loại hình bất động sản mới, để các địa phương có cơ sở thực hiện.
Lê Quân