Các chuyên gia cho rằng, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) không còn nhiều dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ để hỗ trợ nền kinh tế.
Trên thực tế, lãi suất tiền gửi kỳ hạn 3 tháng của các ngân hàng quốc doanh tính đến đầu tháng 7 không đổi so với mức cuối năm 2021, trong khi lãi suất tiết kiệm kỳ hạn 12 tháng nhích tăng 4 điểm cơ bản. Theo dự báo của chuyên gia phân tích, đà tăng lãi suất huy động sẽ chậm lại trong quý III/2022 do nhu cầu vốn thấp bởi nhiều ngân hàng đã tạm hết dư địa để tăng trưởng tín dụng.
Tuy nhiên, lãi suất huy động có thể tăng trở lại trong quý IV sau khi NHNN nâng hạn mức tăng trưởng tín dụng đối với các ngân hàng thương mại. Cụ thể, lãi suất huy động dự báo sẽ tăng 30-50 điểm cơ bản trong nửa cuối năm 2022.
Trong đó, lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng của các ngân hàng thương mại có thể tăng lên 6,0-6,2%/năm vào cuối năm 2022 (hiện là 5,7%/năm), vẫn thấp hơn so với mức trước đại dịch là 7,0%/năm.
Cơ quan điều hành sẽ nỗ lực duy trì chính sách tiền tệ “phù hợp”, không vội vàng thắt chặt chính sách ngay lập tức để hỗ trợ phục hồi kinh tế và ổn định thị trường tài chính, bởi 2 lý do.
Thứ nhất, mặc dù áp lực lạm phát dự kiến sẽ gia tăng trong các tháng tới, chỉ số giá tiêu dùng bình quân nửa đầu năm 2022 ở mức 2,4% so với cùng kỳ. Con số này vẫn thấp hơn nhiều so với mục tiêu của Chính phủ là 4%.
Hai là, NHNN vẫn ưu tiên mục tiêu duy trì lãi suất cho vay thấp để hỗ trợ doanh nghiệp và nền kinh tế phục hồi. Mọi thắt chặt tiền tệ sẽ chỉ diễn ra vào cuối quý III/2022 hoặc quý cuối cùng của năm nay. Tuy nhiên, mức tăng (nếu có) sẽ hạn chế, khoảng 0,25-0,5%.
Về chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng, các chuyên gia phân tích cho rằng sẽ duy trì ở mức cao khoảng 14% so với cùng kỳ vào năm 2022. Trong đó, sẽ có một số ngân hàng thương mại sẽ được nâng “trần” tăng trưởng tín dụng từ cuối quý III này.
Về lãi suất cho vay, NHNN đang triển khai gói bù lãi suất với tổng quy mô 43.000 tỷ đồng. NHNN đưa ra mức lãi suất cho vay chỉ 3-4%/năm đối với các doanh nghiệp bị ảnh hưởng mạnh bởi đại dịch Covid-19, bao gồm: Doanh nghiệp nhỏ và vừa; Doanh nghiệp tham gia một số của các dự án trọng điểm quốc gia, và kinh doanh trong một số ngành nhất định (du lịch, hàng không, giao thông vận tải).
Đáng chú ý, tỷ lệ cho vay trên huy động có những ngân hàng đã lên tới 90%, tức là tiền dự trữ thanh toán rất mỏng. Trong khi đó, thị trường trái phiếu doanh nghiệp đình đốn, tạo áp lực vốn rất lớn. Đây là lý do các ngân hàng thương mại rục rịch tăng lãi suất tiền gửi.
Các quan chức của Fed cũng đồng ý giảm quy mô bảng cân đối kế toán của mình từ tháng 6/2022, bắt đầu với 47,5 tỷ USD mỗi tháng (30 tỷ USD trái phiếu Kho bạc Mỹ và 17,5 tỷ USD chứng khoán đảm bảo bằng thế chấp), sau 3 tháng sẽ là 95 tỷ USD mỗi tháng (60 tỷ USD trái phiếu Kho bạc Mỹ và 35 tỷ USD chứng khoán đảm bảo bằng thế chấp).
Theo kế hoạch trên, Fed có thể thu hẹp quy mô bảng cân đối kế toán của mình khoảng 427,5 tỷ USD trong nửa cuối năm 2022. Mức giảm này tương đối nhỏ (chỉ chiếm 5% quy mô bảng cân đối kế toán của Fed hiện tại).
Do đó, theo đánh giá của các chuyên gia phân tích tại Công ty Chứng khoán VnDirect, tác động đến tính thanh khoản của thị trường tài chính toàn cầu là không lớn.
Tổng Hợp