Hơn 741.000 tỷ đồng vốn rẻ trong ngân hàng, theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước, cuối quý I/2021, có hơn 104 triệu tài khoản thanh toán cá nhân tại các ngân hàng.
Số dư tài khoản thanh toán cá nhân đến ngày 31/3/2021 đã đạt 741.378 tỷ đồng. Theo Ngân hàng Nhà nước, tài khoản thanh toán của cá nhân ở dữ liệu thống kê này là các tài khoản tiền gửi không kỳ hạn đang hoạt động của cá nhân mở tại ngân hàng để sử dụng các dịch vụ thanh toán do ngân hàng cung ứng (như dịch vụ thẻ, dịch vụ thanh toán bằng các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt ngoài thẻ).
Đối với các NHTM trong nước, để tăng được tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn các NHTM thời gian qua luôn có những chính sách chăm sóc khách hàng đặc biệt. Hơn nữa, với xu hướng phát triển ngân hàng bán lẻ, những năm gần đây các NHTM liên tục tung ra nhiều sản phẩm, dịch vụ thu hút khách hàng cá nhân. Nhiều NHTM đã chọn cách miễn phí dịch vụ để có thêm nhiều khách hàng cá nhân. Tuy nhiên, các ngân hàng cũng phải tính toán để cân đối được hiệu quả từ việc đánh đổi giữa phí dịch vụ thanh toán và lợi ích mà tiền gửi không kỳ hạn mang lại.
Theo dữ liệu cuối quý IV/2020, hệ thống có 100,416 triệu tài khoản thanh toán cá nhân, với số dư lên tới 666.782 tỷ đồng. Quy mô này tăng thêm hơn 11,9 triệu tài khoản và tăng thêm hơn 167.000 tỷ đồng số dư so với cuối năm 2019. Như vậy, trong 3 tháng đầu năm 2021 đã có thêm gần 4 triệu tài khoản thanh toán cá nhân, và số dư tài khoản (vốn rẻ) tăng trên 70.000 tỷ đồng (tương ứng tăng 11,4% so với cuối năm 2020). Tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn lớn (CASA) giúp các NHTM pha loãng chi phí huy động vốn và cải thiện lãi biên, phản ánh nền tảng lớn trong phát triển các dịch vụ thanh toán và ngân hàng số, cũng như cho thấy tiềm năng kết nối bán chéo sản phẩm dịch vụ.
Tính đến thời điểm hiện tại, vốn rẻ là tiền gửi thanh toán cá nhân tại các ngân hàng đã tăng tới 55%. Trong khi đó, tốc độ tăng trưởng của tiền gửi của dân cư nói chung trong giai đoạn từ cuối tháng 3/2020 đến hết tháng 2/2021 chỉ ở khoảng hơn 5,5%. Tiền gửi thanh toán tăng mạnh trong bối cảnh các dịch vụ ngân hàng điện tử, ngân hàng số, ví điện tử,… phát triển mạnh mẽ những năm trở lại đây giúp người dân ngày càng ưa chuộng giao dịch thanh toán điện tử. Ngoài ra, đại dịch Covid-19 cũng có phần nào đó tác động tới thói quen của người dân, chuyển sang thanh toán điện tử thay vì tiền mặt như trước. Giới phân tích dự báo, cuộc đua hút vốn giá rẻ ngày càng khốc liệt trong năm 2021, khi không chỉ NHTM mà cả các công ty chứng khoán, các trung gian thanh toán… cũng đang “chiếm giữ” một lượng tiền không nhỏ trong lưu thông. Trong khi đó, nguồn lực tiền gửi không kỳ hạn không phải là vô biên và liên tục biến động. Chính vì vậy, để tăng tiền gửi không kỳ hạn, nhiều ngân hàng lớn trên thế giới chọn cách tập trung vào hệ thống thanh toán và tích cực mở rộng “hệ sinh thái”.
Nhóm NHTM cổ phần đang dẫn đầu, chiếm ưu thế trên “đường đua” CASA như Techcombank và MB. Tính đến cuối năm 2020, Top 5 ngân hàng có tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn dẫn đầu thị trường bao gồm: Techcombank đang duy trì ở mức hơn 46%; MB tiếp tục gia tăng tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn lên mức 39%; chỉ duy nhất ngân hàng có vốn nhà nước là Vietcombank lọt vào nhóm này khi có tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn khoảng 30%; tiếp đến là ACB: 21,5%; TPBank: 19,4%.
Các khách hàng chọn nơi gửi tiền thanh toán sẽ chú trọng nhất đến tính thuận tiện, mức dễ dàng, nhanh chóng và phí giao dịch. Do đó khi các nhà băng có thể đảm bảo được các tiêu chí này, khách hàng sẽ có xu hướng tăng số dư tiền gửi không kỳ hạn.
Kiên Cương