Cuộc đổ vỡ theo “hiệu ứng domino” năm 2008-2009 của thị trường bất động sản vẫn còn là câu chuyện đầy ám ảnh, bởi sau đó là sự trì trệ của cả nền kinh tế kéo dài nhiều năm. Bỏ tiền vào bất động sản để chờ giá lên rồi bán là một hành động làm hại nền kinh tế.
Việc tăng giá bất động sản kéo hàng loạt chi phí khác tăng theo. Đây là thời điểm nền kinh tế đang phục hồi sau dịch bệnh nên chịu ảnh hưởng lớn. Về nguyên tắc, thị trường bất động sản phải khai thác giá trị đầu tư trên đất, chứ không phải chờ đất tăng giá, để gặt hái lợi nhuận. Đầu tư bỏ tiền vào bất động sản, để chờ giá lên rồi bán, là một hành động làm hại nền kinh tế, GS. Đặng Hùng Võ khuyến cáo.
Theo giới chuyên môn, cần kiểm soát chặt việc đẩy vốn vào bất động sản vì rủi ro đối với lĩnh vực này luôn tiềm ẩn lớn. Ngân hàng Nhà nước cần có cơ chế và chính sách quản lý chặt chẽ để lường trước những rủi ro trong việc cho vay bất động sản. Câu hỏi nhiều chuyên gia đặt ra là: các ngân hàng thương mại có thống kê được chính xác vốn vay chảy vào bất động sản ở từng phân khúc và cho những nhóm đối tượng nào? Nhiều doanh nghiệp bất động sản rất khó tiếp cận vốn ngân hàng để đầu tư dự án, trong khi dòng vốn tín dụng tiếp tục đổ vào thị trường ở mức cao hơn tín dụng chung của nền kinh tế. Ngân hàng Nhà nước đánh giá, trong 3 năm qua, tín dụng bất động sản có xu hướng giảm dần.
Năm 2020, do tác động của dịch Covid-19, tín dụng bất động sản chỉ tăng trưởng 11,89%; trong khi năm 2018-2019, tăng 26-28%. Quý 1/2021, tín dụng bất động sản tăng 3%, so với cùng kỳ 2018 và 2019 thì thấp hơn. Chẳng hạn, qúy 1/2019, tín dụng bất động sản tăng 5,13%. Tín dụng đổ vào bất động sản vẫn đang được kiểm soát chặt chẽ.
Lợi nhuận cao của các ngân hàng trong năm 2020 bất chấp đại dịch Covid-19 có phần đóng góp của lĩnh vực cho vay bất động sản. Lợi nhuận quý 1/2021 cao cũng “thừa hưởng thành quả” từ cho vay bất động sản. Một số nhân viên ngân hàng thương mại cổ phần cho hay cho vay bất động sản đang đầy hứa hẹn. Lãi suất gửi tiết kiệm chưa bao giờ thấp như thời gian qua, dịch Covid khiến hàng loạt cơ sở sản xuất kinh doanh gặp khó khăn, phải đóng cửa. Nhiều nhà đầu tư đã chuyển hướng sang bất động sản, bởi đây không chỉ là kênh đầu tư mà còn là nơi cất trữ tài sản an toàn.
Cứ giả định rằng tốc độ tăng trưởng kinh tế năm 2021 chỉ đạt được như năm 2020, lãi suất tiền gửi và lãi suất huy động như năm 2020, tăng trưởng tín dụng bất động sản, tỷ giá hối đoái và tỷ giá ngoại tệ tương tự như 2020, bức tranh xấu nhất của thị trường là giá bất động sản sẽ bằng năm 2020. Ngoài ra, giá chỉ có thể tăng, không có chuyện giảm, một nhân viên ngân hàng nhận định.
Báo cáo mới đây của Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS) cho biết, thời gian qua, tại nhiều địa phương xuất hiện tình trạng tung tin không đúng sự thật về quy hoạch hạ tầng và phát triển dự án, thậm chí lợi dụng ý kiến chỉ đạo của lãnh đạo nhà nước tạo dựng tài liệu giả mạo nhằm mục đích thổi giá đất để trục lợi. Ghi nhận từ các địa phương cho thấy, giá đất trung bình ở nhiều địa phương tăng 10% sau 1 tháng, cá biệt một số nơi tăng 2-3 lần chỉ trong 1-2 tháng. Không ít người dân đã bỏ kinh doanh, bỏ sản xuất để lao vào đầu tư đất. Tiền gửi ngân hàng cũng được rút ra để đi đầu tư đất, chủ yếu là đất nền.
Trên thực tế, từ đầu năm 2021 thị trường bất động sản đã “nóng hầm hập”. Tại nhiều địa phương trên cả nước, giá bất động sản đã tăng từ 30-200%. Chỉ số quan tâm đến bất động sản quý 1/2021 tăng cao nhất trong 10 năm qua.
Nguyễn Tường